در کنار تغییرات سیاسی اخیر، به نظر می رسد طرح مسئلة لزوم برپایی دادگاه در مورد جنگ ایران و عراق نیز حائز اهمیت باشد. پی گیری ایران در این مورد نیز برای بغداد امیدهایی آفریده است که تصور کند شاید جنگ به صورت سیاسی پایان یافتنی باشد.

به نظر می رسد سه روز پیش خبرگزاری عراق با عنوان عقب نشینی عراق از خاک ایران، درصدد جمع آوری اطلاعات مورد نظر برای طرح در افکار عمومی جهان است تا سابقة حمله اش به ایران در ٣١ شهریور ١٣٥٩ را تحت الشعاع قرار دهد و راه را برای عدم محکومیت قطعی در دادگاه احتمالی فراهم نماید، لذا حملة مجدد و گسترده به شهرهای ایران نمی تواند زمینه ای را که صدام برای حمایت از رژیم اش به شدت به آن نیاز دارد، فراهم سازد.

در ابعاد نظامی، نتایج عملیات کوچک، متعدد و غیرمتمرکز ایران در سه هفتة اخیر و مشغول کردن افکار مسئولین نظامی عراق، این طور متصور است که عراق قادر به گشودن یک جبهة دیگر (جنگ شهرها) که به میزان زیادی آسیب پذیر است، نباشد خصوصاً این که از حمایت مردمی برخودار نبوده و نتایج آن غیرقابل کنترل خواهد بود.

در مجموعة چنین شرایطی که ذکر شد، عراق چه خواهد کرد؟

١- اگر بغداد تهدیداتش را علیه شهرها عملی نسازد، نمی تواند به تأثیرات این گونه جنگ روانی امیدوار باشد، عاملی که در جریان جنگ برای عراق بسیار حیاتی و داشتن قدرت در آن به شدت مورد نیاز است.

٢- برای این که عراق به تهدیدات خود به گونه ای عمل کرده باشد، به حملات هوایی پراکنده به مناطق استراتژیک، جاده های تدارکاتی، ایستگاه های مخابراتی، تلویزیونی، اردوگاه های نظامی، کشتی، پل و تأسیسات نظامی و صنعتی مهم دست خواهد زد و از آن ها به صورت قدرت نهایی بهرة تبلیغاتی خواهد گرفت و به میزان قابل توجه اضطراب و ترس از گسترش حمله به مناطق مسکونی را باقی خواهد گذاشت.

٣- به حملات شدید و گسترده علیه مناطق مسکونی ایران دست خواهد زد، لذا با اقدامات متقابل ایران - می تواند قوی تر از گذشته باشد - روبه رو خواهد شد و در نتیجه احتمالاً شرایطی غیرقابل کنترل در عراق ایجاد خواهد گردید. به اعتقاد بعضی از تحلیل گران، اگر عراق به این نتیجه برسد که ایران توان مقابله اش کاهش یافته، حملات خود را از سر خواهد گرفت و بالعکس. بنابراین منطقی است زمینة رسیدن اطلاعات از توانایی بالای ایران جهت پاسخ گویی به حملات هوایی، به دست عراق فراهم شود.

در یک جمع بندی، چنانچه این مفروضات درست باشد، صدام ناگزیر است در ابعاد معمولی حمله به مناطق استراتژیک ایران را از سرگیرد و در ابعاد کوچک حملات خود را به مناطق مسکونی شهرهای ما با فاصلة زیادتر از گذشته ادامه دهد و آنان را نوعی مقابله با اقدامات به اصطلاح جنگ طلبانه و حمله به مناطق مسکونی عراق تبلیغ نماید و این اظهار نظر در صورتی