روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٨٦ - روزشمار جنگ پنجشنبه /٣٠ خرداد ١٣٦٤ /١ شوال ١٤٠٥ /٢٠ ژوئن ١٩٨٥
می باشد. سعودی ها همچنین در این دیدار، با آگاهی از عدم توقف جنگ، در صدد هستند از طریق مذاکره علنی و سطحی عالی با تهران از گسترش این جنگ و کشیده شدن آن به دیگر کشورهای خلیج فارس جلوگیری کنند. به عقیده این منابع، موضع عربستان با مواضع کشورهای منطقه که به گونه ای با تحولات جنگ در رابطه هستند، برخورد پیدا می کند، مع ذالک به گمان ناظران، این دیدار محصول یک سری تماس های محرمانه مداوم با مشارکت طرف های عربی و خلیجی و نیز عربستان سعودی بوده است که برای بغداد نیز غیرمنتظره نبوده است.»[١]
به نوشته القبس، منابع آگاه عرب با اشاره به غیرقابل تحمل بودن استمرار جنگ برای کشورهای خلیج فارس و نیز تأثیر آن بر همة کشورهای منطقه، حمایت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از تلاش های میانجی گری سوریه، الجزایر، کشورهای غیرمتعهد، سازمان کنفرانس اسلامی یا دبیرکل سازمان ملل برای پایان دادن به جنگ را یادآوری کرده اند و نتیجه گرفته اند که تمامی این تلاش با شکست روبه رو شده و لذا به عقیده مقام های عربستان، امکان ندارد کشورهای خلیج فارس میدان را در برابر هر احتمالی خالی و باز بگذارند.
در ادامة این تفسیر آمده است: «به رغم این که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از جنگ ایران و عراق متأثر هستند، ولی تأثیر عملی بر این روند که به تحولی قطعی منجر شود، روشن نیست. در هر حال به گفته مفسرین عرب، تجربه نشان داده است نمی توان بر جریان جنگ تأثیر گذاشت، مگر با وجود کانال های باز تماس و مذاکره با طرفین درگیر نزاع.
مفسر القبس به نقل از منابع آگاه عرب، افزوده است: «مقامات سعودی و به همراه آنان دیگر مقامات خلیج[فارس]، گرایش برجسته ای را در ایران و در داخل خود رهبری می بینند که از متوقف شدن جنگ و پایان یافتن آن در صورت فراهم شدن تضمین ها و شرایط ضروری این امر، حمایت می کنند.»[٢]
همان منابع با اشاره به این که مهم ترین گام عربستان عدم مشارکت سعودالفیصل در دیدارهای کمیته هفت جانبه بوده است، افزوده اند: «این کمیته ... طی دو ماه گذشته از پاریس و لندن دیدار کرده است و قصد دارد در آینده ای نزدیک از واشنگتن و مسکو نیز دیدن کند ... هدف از این دیدارها راضی کردن پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل برای بنیان نهادن یک طرح صلح عربی به منظور پایان دادن به جنگ ایران و عراق است. طبیعتاً ایران با شدت با فعالیت ها و تماس های کمیتة هفت جانبة عرب مقابله می کند و خصوصاً این که این فعالیت ها شامل درخواست از کشورهای بزرگ برای محاصرة کامل ایران از لحاظ ارسال اسلحه و تجهیزات جنگی می شود.»[٣]
القبس در پایان به نقل از منابع آگاه عربی و اروپایی نوشته است:
«اگر گرایشی در رهبری ایران وجود دارد که از متوقف شدن جنگ حمایت می کند و به
[١] ٢٠. مأخذ ١١، صص ٩ و ١٠، روزنامه کویتی "القبس"،٣٠/٣/١٣٦٤.
[٢] ٢١. مأخذ ١١، ص ١٠و ١١، روزنامه کویتی "القبس"،٣٠/٣/١٣٦٤.
[٣] ٢٢. مأخذ ١١، ٣٠/٣/١٣٦٤، ص١١.