که اتحاد جماهیر شوروی به دلیل حمله های هوایی عراق، حدود هشتصد تن از تکنیسین های خود را از محل اجرای طرح های اقتصادی در ایران، فرا می خواند. خروج تکنیسین های شوروی در مارس (اسفند ماه) گذشته و پس از آغاز بمباران شروع شد. با این حال ایران دادن ویزای خروج به صدها نفر از اتباع شوروی را به تأخیر انداخته است، زیرا به گفته دیپلمات ها، معتقد است که حضور آن ها از حمله های عراق جلوگیری می کند.»[١]

٧٥

در پی اظهارات اخیر آقای هاشمی مبنی بر این که ایران طالب صلح با لحاظ کردن حداقل حقوق خود است، خبرگزاری آلمان غربی در گزارشی از تهران به نقل از رادیو دولتی عربستان، اعلام کرده که کشورهای بی طرف تولیدکننده نفت در منطقه خلیج فارس، برای خاتمه بخشیدن به جنگ ایران و عراق، دست به تلاش های جدیدی زده اند. خبرگزاری آلمان غربی افزوده است: «رادیو دولتی عربستان سعودی طی تفسیری گفته است هیچ گونه ارتباطی بین این تلاش های جدید کشورهای بی طرف تولیدکننده با درخواست ایران مبنی بر تشکیل دادگاه بین المللی جنگ وجود ندارد. ولی رادیو عربستان سعودی خاطرنشان کرده است که اظهارات هاشمی رفسنجانی نشان دهنده آن است که ایران ممکن است مایل باشد که از برخی از شرایط قبلی که برای آغاز مذاکرات صلح تعیین کرده است، انصراف حاصل کند و این احتمال هست که گشایشی در این مورد حاصل شود.»[٢]

٧٦

روزنامه کویتی "القبس" ضمن تفسیری در خصوص سفر "سعودالفیصل" وزیر خارجه عربستان سعودی به ایران، به بررسی وضع جدید جنگ و صلح، رابطة ایران با کشورهای خلیج فارس و تلاش های سعودی در این زمینه، پرداخته و در مجموع نتیجه گرفته است که شرط ایران برای نزدیکی به کشورهای خلیج، که دوری آن ها از عراق است، قابل قبول نمی باشد. در تفسیر این روزنامه آمده است: «علی رغم این که امیر سعودالفیصل در جریان دیدار سه روزه خود مذاکراتی با مقامات برجسته ایران از رئیس جمهوری "سیدعلی خامنه ای" و رئیس مجلس شورا "هاشمی رفسنجانی" و نخست وزیر "میرحسین موسوی" گرفته تا وزیر امورخارجه "ولایتی"، انجام داد، ناظران دریافتند که موضع آنان در جنگ با عراق تغییر نکرده است تا آن جا که ولایتی در حضور امیر سعودالفیصل گفت ایران تصمیم گرفته است که به مبارزه خود بر علیه عراق ادامه دهد و این به قول او [آقای ولایتی] به نفع کشورهای منطقه است.»[٣]

القبس سپس افزوده است: «منابع دیپلماتیک عرب - که اطلاعات موثقی دارند - فاش کردند که این دیدار بخشی از یک طرح سعودی به منظور گشودن کانال های تماس مستقیم با ایران جهت کشاندن رژیم ایران به پای میز مذاکره در زمانی مناسب و شرایطی هموار

[١] ١٧. واحد مرکزی خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن "رادیوهای بیگانه"، ٣١/٣/١٣٦٤، رادیو امریکا.

[٢] ١٨. مأخذ ١١، صص ٦ و ٧، ٣٠/٣/١٣٦٤.

[٣] ١٩. مأخذ ١١، ص ٩، روزنامه کویتی القبس،٣٠/٣/١٣٦٤.