تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦١ - شرح آيات

به ربا مى‌دهيد تا در اموال مردم افزون شود نزد خدا هيچ افزون نمى‌شود.»/ ٧٢ هدف از مال اقامه نظام اجتماعى است و به فعاليت در آمدن كارهاى توليدى جامعه و انفاق به برترين وجه به اين منظور كمك مى‌كند، در حالى كه ربا جلو آن را مى‌گيرد، زيرا مال را در حدود فوايد وام دهنده مقيد مى‌كند و او را به صورت شريكى مزاحم رنج و زحمت مردم در مى‌آورد بدون اين كه تحمل خسارتى كند يا كوشش و زحمتى متحمل گردد.

ربا باعث ثروتمند شدن طبقه مستكبر انگل جامعه مى‌شود و از زيانهاى اقتصادى به زيانهاى سياسى و فرهنگى و اجتماعى منجر مى‌گردد.

شايد ما امروز معنى اين آيه را بهتر و بيشتر از پدرانمان مى‌فهميم، زيرا در زمان ما ربا تنها در ميان افراد جامعه نيست بلكه در تمام روابط اقتصادى دولتها وجود دارد. دولتهاى استكبارى بدان سبب كه همه ثروت روى زمين را مى‌چاپند به دولتهاى ضعيف وامهاى بزرگ مى‌دهند و همه هستى آنها را در برابر بهره‌اى كه به وامهاى آنها مى‌بندند غارت مى‌كنند.

هر گاه كشورهاى پيشرفته زكات اموالشان را به ملتهاى محروم بپردازند بسا آنها از يوغ عقب ماندگى رهايى مى‌يابند و با قافله تمدن همراه خواهند شد./ ٧٣ اگر محرومان جهان به نداى قرآن گوش فرا دهند و از روابط اقتصادى خود ربا را حذف كنند مسلما جهان سوم مى‌تواند در طريق تقدم گام بردارد و به استقلال اقتصادى برسد. از اين رو است كه مى‌فرمايد

«وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ‌- ولى مالى را كه براى خشنودى خدا از بابت زكات مى‌پردازيد كسانى كه چنين كنند پاداش مضاعف دارند.» پس آن بخشش كه آزار و منت در پى داشته باشد، سبب بركت در ثروت نمى‌شود.

هم چنان كه كمكهاى دول استعمارگر به دول محروم باعث پيشرفت آنها نمى‌گردد و خيرى از آن نمى‌زايد.