تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨١ - شرح آيات

قرآن تأكيد مى‌كند كه هر كس خواهان آينده نيك است/ ٢٢٠ بايد در سعى و عمل بكوشد.

شرح آيات

[١٢] مؤمن كسى است كه آينده دور را مى‌نگرد و آن را روشن و واضح مى‌بيند تا خود را از مهالك آن مى‌رهاند. زيرا او از پرتو عقل خويش روشنى مى‌گيرد. و به يقين مى‌داند كه كارش به چه نتايجى منتهى مى‌شود. يعنى مى‌داند اگر از چراغ وحى نور نگيرد از راه صواب منحرف مى‌شود.

اما كافر چراغ ديده بصيرتش خاموش است. او از رسالت پروردگارش بهره‌مند نمى‌شود و همواره در معرض خطاها و مهالك است، زيرا منطق مادى او او را به نتايج نيكو راهبرى نمى‌كند. فرضا هم به خطاى خود پى ببرد در مرحله‌اى است كه ديگر براى او سودى در بر ندارد. در واقع اگر خطايى در آخرين مراحل آشكار گردد چه سودى از آن حاصل تواند شد؟

«وَ لَوْ تَرى‌ إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ‌- تو را عبرت است، آن گاه كه مجرمان را در نزد پروردگارشان سر افكنده بينى.» تعبيرى است از حالت حسرت و ذلت شديد.

«رَبَّنا أَبْصَرْنا- گويند اى پروردگار ما ديديم،» زيرا ديده انسان در آخرت است كه حقيقت را مى‌بيند.

«وَ سَمِعْنا- و شنيديم.» شايد معنى‌اش اين باشد كه به چشم ديديم و شنيديم از آنچه ديگران ديدند. يا معنى‌اش اين باشد كه حقايق را ديديم و تسليم آنها شديم.

«فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً إِنَّا مُوقِنُونَ‌- اكنون ما را باز گردان تا كارى شايسته كنيم كه اينك به يقين رسيده‌ايم.» البته ممكن است كه اينان در دنيا به اين يقين برسند، هر گاه از/ ٢٢١ عقول خود بهره گيرند و از رسالت الهى پيروى نمايند. ولى اينان چنين نمى‌كنند و خدا در سوره‌