شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٤٧٨
از موارد محرّف و پاره اى قسمتهاى آن لايقرء است: يك دفعه به سال ۱۳۰۹ و دفعه ديگر به سال ۱۳۱۳ق؛ ولى گويا اولين چاپى كه از اين كتاب شده است، چاپى است كه در لاهور هند به سال ۱۲۹۶ به عمل آمده. در حاشيه كتاب معارف الفرقة النّاجية والنّارية تأليف سيد ابوالقاسم لاهورى و اين هر سه چاپ، يعنى دو چاپ تهران و چاپ لاهور، سنگى است؛ چاپ لاهور به خط نستعليق و دو چاپ تهران به خط نسخ.
نگارنده اين سطور در طبع كتاب تبصرة العوام چاپ سال ۱۳۰۹ تهران را با دو نسخه خطى از آن در دست داشته: يكى نسخه اى به خطّ نسخ مورخ به تاريخ ۲۰ جمادى الاولى سال ۱۰۲۰ متعلق به جناب آقاى عطاءالملك روحى نماينده محترم كرمان (دام اجلاله)؛ ديگرى به خط نستعليق متعلق به دوست فاضل عزيزم آقاى ميرزا سعيد خان نفيسى (مدظلّه) كه از ابتداء و انتهاى آن اوراقى افتاده. اين دو نسخه هر دو بسيار مغلوط و محرّف است.
با اينكه نسخ خطى تبصرة العوام بالنّسبه فراوان است، نگارنده اين سطور براى عجله اى كه به عللى در كار طبع اين كتاب مى شد، از مراجعه به نسخ عديده و دادن اختلافات نسخ صرف نظر كرد و به همين علتِ سرعتى كه در طبع مى شد، متأسفانه نسخه حاضر چنان كه منظور بود، خالى از اغلاط از چاپ خارج نشد و فرصت براى نوشتن حواشى و پاره توضيحاتى كه لازم مى نمود، فراهم نگرديد، مخصوصا در نظر بود كه در آخر مقدمه در باب منابعى كه مؤلف تبصرة العوام در دست داشته، شرحى نوشته شود كه مطالب اين كتاب از چه كتابهايى اقتباس شده و از آنها كدام قسمتها به صحت و درستى نقل گرديده و در كدام قسمتها تحريف به عمل آمده. اين مبحث نيز به همان علت مذكور در فوق، على العجاله موقوف مى ماند. فقط خوانندگان محترم را به فهرست اسامى كتبى كه در متن تبصرة العوام مذكور شده و ما در آخر كتاب جدولى از آنها به دست داده ايم، احاله مى كنيم و از آن جمله از كتبى