شريفه اشتغال جست و در مقابله و تصحيح آن سعى بليغ و جهد وافى به جا آورد و غايت دقت و مراقبت را مبذول داشت تا اين مهم به طورى كه منظور خاطر همايون بود، پرداخته آمد.

مجملى از ترجمه حال شيخ اجل اعلم ابوالفتوح رازى (اعلى اللّه مقامه)

صاحب اين تفسير كبير نقل از كتاب روضات الجنات تأليف مرحوم ميرزا محمد باقر خوانسارى رضى الله عنه الشيخ جمال الملة و الحق والدين الحسين بن محمد بن احمد الخزاعى النيسابورى الاصل المعروف بالشيخ ابى الفتوح الرازى المفسر الفارسىّ المشهور از اعلام علماى تفسير و كلام، و اعاظم فضلاى ناقلين احاديث قرن ششم هجرى و از احفاد بديل بن ورقاء خراعى است. و بديل از اكابر صحابه حضرت رسول و خاندان ابوالفتوح، يكى از اجله بيوتات عرب مى باشد كه در عجم توطّن اختيار كردند و در ايران سكنا گزيدند. يكى از اجداد اعلاى شيخ ابوالفتوح، شيخ ثقة احمد بن الحسين بن احمد خزاعى نزيل رى از تلامذه سيد مرتضى و سيد بن زهره و شيخ طوسى قدس سرهم مى باشد و از مصنفات او امالى الحديث است در چهار جلد، و كتاب عيون الاحاديث و روضة در فقه و سنن، و مفتاح در اصول و غير ذلك؛ چنان كه در كتاب فهرست شيخ منتخب الدين، كه از تلامذه شيخ ابوالفتوح مى باشد، مذكور است.
و جدّ اوّل شيخ، يعنى پدر پدرش، شيخ ابو سعيد محمد بن الحسين خزاعى بوده، بايد محمد بن احمد باشد يا محمد بن احمد بن الحسين نه محمد بن الحسين؛ چه جدّ او چنان كه در صدر عنوان نوشته شد، محمد بن احمد است و شايد در عبارت فوق نسبت به جدّ داده باشد و اين قسم انتساب در ميانه عرب شيوع دارد؛ مثل ابن هشام و ابن مالك (مترجم) و شيخ ابو سعيد صاحب كتاب الروضة الزهرآء فى مناقب الزهرآء و كتاب منى الطالب فى اسلام ابى طالب و غيرها مى باشد.