شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٢٠٨

۸. «فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِىَ اللّه ُ بِأَمْرِهِ» (بقره ۲: ۱۰۹)؛ دست بدارى زايشان ورگردى تا آن گاه كه بيايد از خداى به فرمان او. [١]
آنچه بر آنيم در اين مبحث از آن سخن در پيونديم، نه اين است كه اين ساختِ فعلى در چه كتابها و در كجاى آنها به كار رفته است، لكن چيزى كه نظر ما را در نسخه كهن مورد استناد، به خود جلب كرده، يكى كثرت استعمال آن تا حدود ۹۹ درصد كلّ موارد است و ديگرى كيفيّت ضبط و احتمالاً طرز تلفّظ خاص اين نوع افعال.
در مورد اول لازم است گفته شود كه در ۱۲۸ برگ مجلد شانزدهم (نسخه مورخ ۵۵۶)، كه تقريبا به طور كامل از جهت مذكور استقصاء شده است، اين ساخت فعلى ۳۲۳ بار به كار رفته كه از اين تعداد، چهار فقره ساخت مورد نظر به صورت معمول امروز آمده است، بدين شرح:
۱. «إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوّا» (فاطر ۳۵: ۶)؛ كه ديو شما را دشمن است، گيريد او را دشمن (۳۵ ـ ر).
۲. «رُدّوها عَلَىَّ» (ص ۳۸: ۳۳)؛ باز آريد برمن (۹۷ ـ ر).
۳. اى فقال «رُدّوها عَلَىَّ» (ص ۳۸: ۳۳)؛ گفت: باز آريد برمن (۹۷ ـ پ).
۴. يك بار خداوند مرا سجده كنيد، ايشان گفتند: در كيش ما روا نيست (۱۲۴ ـ پ).
از چهار مورد استثناى بالا، فقره ۲ و ۳، چنان كه ملاحظه مى شود، تكرار ساخت واحد است و فقره ۴ نيز در برگى آمده كه نو نويسى و بعدا در تاريخى كه به درستى دانسته نيست، به اصل نسخه الحاق شده است. بنا بر اين موارد استثناء كلاً به ۳۱۹۲