شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٢١٠
اما آنچه بيش از اين نكته در خور عنايت و شايسته تأمّل است اينكه آيا اين ساخت فعل، آن گونه برخى نيز پيش ازين متذكّر شده اند [١] استعمال مفرد مخاطب (دوم شخص مفرد) است، به جاى جمع مخاطب (دوم شخص جمع) يا آنكه ساخت مورد نظر، صيغه جمعى است كه تلفظِ خاصّى داشته و در ظاهرِ حروف با مفرد شباهت يافته است؟
داورى در اين باره، كه هركلمه اى در روزگاران گذشته و در مناطق مختلف چگونه تلفظ مى شده، كار آسانى نيست. در ميان آثار برجاى مانده از پيشينيان متونى هم كه دقيقا همه واژه ها را با اعراب ضبط كرده باشند، بسيار اندك است؛ هر چند كه در موارد زياد حتّى اِعرابِ كامل اين گونه متون هم نمى تواند گوياى تلفظ واقعى كلمات، وفى المثل همچون امكانات علمى ضبطِ صدا در روزگار ما، اطمينان بخش باشد.
جست و جو در لهجه ها و گويشها مناطق دست نخورده، گرچه مفيد است، ليكن به دليل تحوّلِ طبيعى زبان و مسير خاص تغييرات هرلهجه، براى بررسى واژه هاى گذشته و داورى صحيح درباره تلفّظ و گونه هاى مختلف آن برهانى قاطع به حساب نتواند آمد. اين است كه هرنظريّه اى هم كه بر اين دو اساس استوار باشد، تنها در حدّ يك نظريه و تا زمانى معتبر خواهد بود كه نقيض آن به اثبات نرسيده است.
با توجه به اين دو ضابطه مورد استناد (اِعراب نسخه ها و استناد به گويشهاى محلى، بخصوص گويشهاى نواحى جنوب خراسان، در مورد ساختِ فعل به صورتى كه مطرح شد و طرز تلفظ و احيانا ضبط آن پيشنهادى به نظر ما رسيده كه به