شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ١١٢
به نقل نبويات و اخبار عامه پرداخته و به آن اكتفاء نموده است، ليكن ابوالمحاسن، كه نظر به آن داشته كه تفسير براى استفاده خاصه بنگارد، ليكن باز با در نظر گرفتن وضع محيط خود كه اختلاط خاصه و عامه با هم در آن دوره كمتر شده بوده و تا حدى هر يكى حساب جداگانه داشته است، باز نه به آن حد كه در زمانهاى اخير بوده است، از اين روى، تأليف وى تا حدى بيشتر از تفسير ابوالفتوح جنبه اختصاصى پيدا كرده و اخبار خاصه، يعنى روايات مأثوره از اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام، در آن بيشتر ديده مى شود؛ و با وجود اين، كتابى است كه عامه و خاصه مى تواند با كمال اخلاص و ارادت و ميل و شوق و عشق و علاقه از آن استفاده كند؛ زيرا از حد عفّت قلم و متانت سخن هرگز بيرون نشده است تا وسيله كدورت و رنجشى براى احدى از افراد مسلمانان كائناً من كان پيش آيد.
۳. اينكه نگارنده درمقدمه نسبت به استفاده ملا فتح اللّه ، در منهج الصادقين از تفسير جلاء الاذهان گفته (صفحه لح):
«پس در واقع مى توان گفت كه جلاء الاذهان نسبت به مطالب مهمه مربوطه به تفسير آيات و شأن نزول آنها و نقل قصص و حكايات و سير و مغازى و غير ذلك به مثابه أس اساس براى منهج الصادقين بوده است. با وجود اين مرحوم مولا فتح اللّه هيچ گونه تصريحى و اشاره اى به اين امر نكرده است، بلكه تا كنون نديده ام كه در جايى نام ابوالمحاسن يا نام تفسير او را برده باشد؛ ليكن چون من همه آن تفسير را به اين منظور نگشته ام تا بتوانم در اين باب به ضرس قاطع حكم كنم... (تا آخر)».
اينك به عنوان استدراك اين مطلب مى گوييم مولا فتح اللّه ، در منهج الصادقين تصريح به نام جرجانى در بعضى موارد كرده و در موقع نقل از تفسير او نام برده است؛ مثلاً در سوره اعراف، ضمن تفسير آيه ۵۴ ضمن بحث از معنى «عرش» مذكور در اين جزء آيه «ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ» گفته [١] : «و در تفسير جرجانى