شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ١٤٣
سالهاى ۵۵۶ و ۵۵۷ ق كتابت شده و از بركت وجود امام رضا عليه السلام در كتابخانه آستان قدس و در ايران باقى مانده است.
تفسير ابوالفتوح تفسير كبير و گرانقدرى است كه صرف نظر از ارزش معنوى و دينى، از لحاظ زبان و ادب فارسى ارزش بسيار دارد و اسم كامل اين كتاب روض الجنان و روح الجنان فى تفسير القرآن [١] و نام مؤلف آن جمال الدين ابوالفتوح الحسين بن على بن محمد بن احمد بن الحسين بن احمد الخزاعى الرازى است.
ابوالفتوح از خاندان بديليان است [٢] كه نسبشان به نافع بن بديل (بر وزن زبير به ضم اول و به صيغه مصغر) ورقاء الخزاعى از صحابه معروف نبى اكرم صلى الله عليه و آلهمى پيوندد. [٣] بديليان در اصل عرب هستند كه عده اى از آنها به ايران آمده و در نقاط شمالى ايران، مانند رى و نيشابور و سبزوار، اقامت جسته اند.
شيخ ابوالفتوح مؤلف تفسير كبير، كه در علم تفسير و كلام و حديث دست داشته و از نويسندگان بزرگ قرن ششم هجرى بوده است، نيز [٤] از اين خاندان است.
«تاريخ تولد و وفات شيخ معلوم نيست. علامه قزوينى نظر داده است كه شيخ در يكى از سالهاى ۴۶۷ تا ۴۸۰ متولد شده و در اواسط قرن ششم (مائه سادسه) درگذشته است. [٥] قاضى نوراللّه شوشترى نوشته است:
«از بعض ثقات مسموع شده مرقد شريفش در اصفهان است، ولى اين قول را اعتبارى نيست و شيخ به شهادت ابن حمزه، كه در زمان وفات او زنده بوده، در رى