شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٢٦٧
عشرى. اين كتاب كه بر سبك كتاب طرائف ابن طاووس است، داستانِ مردى است به نام يوحنّا كه مسيحى بوده است و اسلام آورده است، و در فِرَق گوناگون اسلامى به تفحّص و تحقيق مى پردازد؛ سرانجام مذهب شيعه دوازده امامى را مى پذيرد.
۳. رساله مكالمات حسنيّه در مسئله امامت، كه نخست به عربى نگاشته شده، سپس به فارسى برگردانده شده است. در اين رساله، كنيزى به نام حسنيّه، در دربار هارون الرّشيد، در مورد حقانيت مذهب شيعه و ابطال مذاهب ديگر، بحث و گفت و گو كرده است. گرچه برخى در انتساب آن به شيخ ابوالفتوح رازى ترديد نموده اند.
۴. مهمّ ترين و گرانقدرترينِ آثار شيخ، تفسير روض الجنان و روح الجنان مى باشد كه در بيست جلد به نگارش درآمده. نخستين بار در پنج مجلّد به قطع بزرگ، با پيشگفتار مرحوم علاّمه قزوينى به سال ۱۳۱۵ ش به طبع در آمده، و سپس بارها در ده مجلّد انتشار يافته است و جداگانه با تصحيحى مطبعى و ملاحظات استادان دانشمند، مهدى الهى قمشه اى و ميرزا ابو الحسن شعرانى برخوردار گشته است. تاريخ دقيق تأليف آن مشخّص نيست. محقّق معروف و اديب نامى، علاّمه قزوينى، در مقدّمه مبسوطى كه به چاپ سنگى تفسير رازى نوشته اند، مى گويد:
تاريخ تأليف تفسير ابوالفتوح، به ظنّ غالب، مقدّم بر ۵۱۰ نبوده است، و مؤخّر از ۵۵۶ نيز نمى تواند باشد. [١]