پنجاه و چهار كه تاريخ واقعى وفات ابوالفتوح بوده، به اين صورت «۵۴۰» افتاده؛ يعنى پانصد و چهل شده است و چهارده سال مابه التّفاوت اين دو تاريخ از اينجا پديد آمده است.پس در اين صورت تمام امور سابق الذكر درست و منطبق با يكديگر، بلكه هر يكى مؤيّد و مقوّى آن ديگرى مى باشد. هذا ما رزقنا اللّه بفضله فى تحقيق هذا الامر. فاغتنمه و كن من الشّاكرين و الحمدللّه رب العالمين.

مسامحه شيخ ابوالفتوح رازى و ابوالمحاسن جرجانى در نقل برخى مطالب

پاره هاى سخنانى كه درباره عوج بن عناق آورده اند، افسانه است

شيخ ابوالفتوح مانند غالب مفسّران ديگر در نقل بعضى مطالب راه مسامحه و مساهله پيموده است و همچنين ابوالمحاسن جرجانى كه تابع وى بوده است؛ مثلاً قصّه عوج بن عناق را چنان كه همه مى دانيم كه در غالب كتب تفسير بلكه حديث و تاريخ نيز ذكر شده است، اين دو نفر نيز در روض الجنان (چاپ اول، ج ۲، ص ۲۴، و چاپ دوم، ج ۳، ص ۲۵،) و در جلاء الاذهان (ج ۲، ص ۲۷) آورده اند، با آنكه پر واضح است كه قسمتى از آن مطالب كه ذكر شده است، افسانه است و واقعيت ندارد. بلى، آن مقدار كه از حضرات معصومين عليهم السلام رسيده، مورد قبول است و زياده بر آن مخصوصاً با آن مبالغه و گزاف كه نقل شده است، پايه و اساسى ندارد. و همچنين است قسمتى از مطالبى كه راجع به بنى اسرائيل آورده اند [١] ، از قبيل اينكه