شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٣٨
بسيار خوش است و در آخر آن مكتوب است:«حرره احمد بن محمد الموسوى البحرينى ۱۳۰۷»، و آنچه راجع به اصل تفسير است، كه به خط نسخ ريزترى است، در آخر آن مرقوم است: «فى شهر جمادى الاول سنه هزار و سيصد و نه هجرى در دارالخلافه حسب الامر مبارك قلمى گرديد العبد حسن الهمدانى». و به همين مناسبت، يعنى به ملاحظه تازگى و نوى اين نسخه در اول و آخر آن به رسم عموم نسخ قديمه خطوط و امضاها و مهرهايى از مالكين و قارئين مختلفه آن در طى قرون ماضيه مطلقاً وجود ندارد. عده صفحات مجلدات چهار گانه نسخه حاضره از قرار ذيل است: جلد اول ۹۹۱ صفحه؛ جلد دوم ۸۷۷ صفحه، جلد سوم ۱۱۱۲ صفحه، جلد چهارم ۱۰۸۴ صفحه، و چهار مجلد بين الدفتين كنونى نسخه اى است به كلى تمام و كامل از تفسير ابوالفتوح رازى و هيچ نقصى و افتاده اى ندارد و مشتمل است بر جميع مجلدات بيست گانه تفسير مزبور كه چنان كه سابق شرح داديم، بر حسب تقسيم اصلى خود مؤلف عده مجلدات آن بدين مقدار بالغ بوده است؛ ولى در چاپ حاضر براى تقسيم كتاب به مجلدات عادى معمول در ايران، مجموع مجلدات بيست گانه تفسير مزبور چنان كه مشاهده مى شود، در ضمن پنج مجلد بزرگ نيم ورقى به طبع رسيده است، و ما ذيلاً فهرست ابواب و انتهاى جميع مجلدات بيست گانه تفسير حاضر را (به استثناى پنج مجلد از آنها را كه تعيين مبادى و مقاطع آنها ممكن نشد) با صفحات مطابق آن از طبع حاضر به دست مى دهيم تا معلوم شود كه فى الحقيقه همين تفسير ابوالفتوح رازى بوده است كه مؤلف آن را به بيست مجلد تقسيم نموده، نه تفسير عربى مشكوك الوجود او، چنان كه صاحب مجالس المؤمنين به شرحى كه سابق گذشت، توهّم نموده و تقسيم تفسير فارسى حاضر را به بيست مجلد مستعبد دانسته است.