تأليف ابوالمحاسن جرجانى. تفسيرى است فارسى و در ده جلد چاپ شده است. نام ديگرش: جلاء الأذهان و جلاء الأحزان. مصحّح اين كتاب مى گويد: در روايت است: القرآن جلاء للقلب و نام اين تفسير از اين روايت گرفته شده. و جمله دوم: «جلاء الأحزان» هم شايد از روايت گرفته شده باشد؛ يعنى حزن را دور مى كند و دل را مصفا مى نمايد.
و امّا اينكه چرا به آن تفسير گازر مى گويند، معلوم نيست؛ در هيچ جاى كتاب به آن اشاره نشده است. نسخه هاى خطى به نام تفسير گازر يا تفسير جرجانى، يا جلاء الأذهان... بود. نسخه ها را كه تطبيق كردند، معلوم شد يكى است. برخى از فهرست نويسها، استدلال مفصّلى كرده بود كه اينها دو تا هستند؛ چون نسخه تفسير گازر را از آخر قرآن و نسخه تفسير جلاء الأذهان را از ابتداى قرآن ديده بود و مقدارى هم در سبك با هم فرق داشته اند و گمان كرده بود كه اينها، دو تفسير است؛ ولى بعد، كه نسخه هاى ديگر فراهم شد، معلوم شد كه يك تفسير است كه به نامهاى متعدّد خوانده مى شود.
مؤلف، ابوالمحاسن الحسين بن الحسن جرجانى است. حسين در تمام نسخه ها وجود دارد. امّا در اسم پدرش گويا نسخه ها با هم تفاوت دارد.
مصحّح اين كتاب مرحوم محدّث ارموى هم، كه خيلى فرد دقيقى است، تفسير را تا آخر خوانده و تصحيح نموده و پاورقى زدم، ولى از خصوصيّات مؤلف چيزى به دست نياورده است.
تنها تأليفى كه از او در دست است همين تفسير است كه از مآخذ تفسير منهج الصادقين ملا فتح اللّه كاشانى، و تفسير لوامع التنزيل تأليف يكى از علماى هند و دو سه كتاب ديگر بوده است.
در رياض العلماء آمده است: