ساير كتب اين دوره، گاه به گاه با آن روبه رو مى شويم؛ ولى در اين كتاب صفحه اى از آن خالى نيست؛ مثال؛ برفتند و دقيانوس را خبر دادند از احوال ايشان، او كس فرستاد وايشان را حاضر كرد بر آن هيئت كه بودند با جامه عُبّاد روى در خاك ماليده [١] ] از سجده] و چشمها پر آب شده، ايشان را تهديد كرد وگفت: چرا به خدمت نيامدى [= نيامديد] و براى اصنام قربانى نكردى [= نكرديد] اكنون مخيّرى [= مخيّريد ]خواهى به دين من در آيى [= درآييد] و خواهى اختيار كشتن كنى». [٢]
ازجهت شيوه نثر، چون تفسير ابو الفتوح رازى در نيمه اول قرن ششم هجرى نگاشته شده، دنباله شكوفايى نثر مرسل و ساده است كه در قرن چهارم و پنجم هجرى رواج داشته و قابوسنامه و ديگر كتب اين دوره بدان نثر نوشته شده است. نثر مرسل در عين رعايت جانب فصاحت و بلاغت، از ايجاز و سادگى برخوردار است؛ امّا به تدريج نثر فارسى به سبك مصنوع، مشحون به موازنات و سجعها و آوردن صنايع لفظى و معنوى نزديك مى شود و به الفاظ و عبارات و اشعار عربى و آيات و احاديث آراسته مى گردد. نوع دلپذير اين نوع نثر، كليله و دمنه بهرامشاهى و در قرن بعد، گلستان سعدى است؛ و نوع متكلّف آن مقامات حميدى و تاريخ وصّاف است.
نثر تفسير ابوالفتوح حالت بينابين دارد كه در آن، هم نثر مرسل و ساده ديده مى شود و هم آثار نثر مسجّع و حتّى متكلّف در جاى جاى آن ديده مى شود؛ امّا چون اين كتاب در باب علم تفسير است شواهد زيادى، و گاه بيش از حدّ، از اشعار