شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٢٦٨
(۱۸)
گزينه روض الجنان و روح الجنان [١]
دكتر احمد احمدى بيرجندى
اين دسته گل دماغ پرورى كه از گلزار بهشت و سرابستان دل فراهم آمده و اينك پيش روى شما عطر افشانى مى كند؛ گزينه اى است از تفسير رَوضُ الجِنان و رَوْحُ الجَنان مشهور به تفسير ابوالفتوح رازى كه در نخستين دهه هاى قرن ششم، نزديك به زمان تأليف تفسير مجمع البيان طبرسى، قريب نهصد سال پيش، در شهر رى به همّت دانشمندى شيعى به نام حسين بن محمّد بن احمد خزاعى نيشاورى، به زبان شيرين پارسى در بيست مجلّد نگاشته است.
سنّت تفسير نويسى به زبان درى، از دو قرن پيش از تفسير ابوالفتوح، سابقه اى درخشان داشته؛ امّا ابوالفتوح اين سنّت را از جهت كيفيّت و كميّت به كمال رسانده است.
نخستين تفسير برمذاق عامّه و اهل سنّت، همان تفسيرى است كه در قرن چهارم هجرى، به فرمان منصور بن نوح سامانى و فتواى فقها و دانشمندان ماوراء النهر از زبان عربى به پارسى نغزى برگردانده شد و به تفسير طبرى نامبردار گرديد. طبرى آملى تفسير خود را تحت عنوان جامع البيان عن تأويل آى القرآن در قرن سوم هجرى و اوايل قرن چهارم به زبان عربى نگاشته بود.
پس از آن نيز تفسير هايى مانند تفسير پاك، تفسير معروف به كيمبريج، تفسير