تعلیم و تربیت در اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢
بیعت الرضوان با پیغمبر بیعت کردیم و ما از اهل بیعت الرضوان هستیم . التماس میکرد که این مرد شامی را منصرف بکند ، که آخرش هم منصرف نشد و بچه را از گهواره برداشت و پای او را به دست گرفت و دور سرش چرخ داد و بعد هم چنان به دیوار کوبید که مغز بچه متلاشی شد . این را زیاد نقل کردهاند . آیا همین میتواند درست باشد ؟ یعنی زنی که با شوهرش در بیعتالرضوان با پیغمبر بیعت کرده ، میتواند در سنه ٦٣ هجری وضع حمل کرده باشد ، با حدود پنجاه و هشت سال فاصله ؟ اگر ما فرض کنیم در آن وقت این زن دختری ده ساله بوده که تازه شوهر کرده و رفته با پیغمبر بیعت نموده ، در این هنگام زنی است که شصت و هشت سال دارد . آیا زن شصتو هشت ساله میتواند تازه وضع حمل کرده و در بستر خوابیده باشد ؟ ! پس این یک ذره حساب کردن میخواهد . اگر یک مقدار انسان فکر کند میفهمد که دروغ است . این همان غربال کردن است . پیغمبر فرمود : « کفی بالمرء جهلا ان یحدث بکل ما سمع » . " جهل " غالبا در احادیث در مقابل علم نیست ، در مقابل عقل است ، یعنی بیفکری ، نه بیعلمی . برای بیفکری و حساب نکردن انسان کافی است که هر چه را میشنود باور و نقل کند .
نقد سخن
مسأله دیگر که نزدیک به این مطلب است و از همین آیه و از بعضی احادیث استنباط میشود مسأله تجزیه کردن یک سخن است ، یعنی عناصر درست را از عناصر نادرست جدا کردن . فرق است میان اینکه انسان از دو سخن ، درستش را بگیرد و نادرستش را رها کند ، و