را بیاورد و حرفهای خودش را با آنها توجیه کند . چون آنوقت پیروی از جمع مد بود . حالا به عکس ، اگر کسی سخنی بگوید که دیگری آن را گفته است‌ ، دیگر ارزشی ندارد . ولی به هر حال قرآن [ ملاک قرار دادن ] کثرت را مذمت می‌کند و می‌گوید کثرت معیار نیست .
امام ( ع ) می‌فرماید : قرآن کثرت را مذمت کرده است آنجا که می‌فرماید : « و ان تطع اکثر من فی الارض یضلوک عن سبیل الله ، ان یتبعون الا « « و ان تطع اکثر من فی الارض یضلوک عن سبیل الله ، ان یتبعون الا» الظن و ان هم الا یخرصون » [١] . اگر اکثر مردم را پیروی کنی تو را گمراه می‌کنند ، چون اکثر مردم تابع عقل نیستند ، تابع گمان و تخمین‌اند .
همینکه چیزی در خیالشان پیدا می‌شود دنبالش می‌روند . چون اکثر اینجور هستند پس به اکثر اعتماد نکن .
این هم خودش نوعی دیگر استقلال بخشیدن به عقل است و دعوت به اینکه‌ عقل باید معیار باشد .

بی‌اعتنائی به تشخیص مردم

امام ( ع ) در دنباله همین مطالب تعبیری می‌فرماید که هشام ! به حرف‌ مردم اعتنا نکن ، به تشخیص مردم اعتنا نکن ، تشخیص ، تشخیص خودت باشد . ای هشام ! اگر در دست تو یک گردو باشد و هر کس به تو برسد بگوید به‌ به ! چه گوهر عالی‌یی ! در هیچ خزانه‌ای پیدا نمی‌شود ، اگر هم بگویند گوهر ، تو که می‌بینی ، نباید گول آنها را بخوری . نقطه مقابلش : و اگر در دست تو گوهری باشد و هر کس به تو برسد بگوید این گردو را از کجا آورده‌ای ؟ تو نباید اعتنا کنی . اگر

[١] سوره انعام ، آیه . ١١٦