آن همان است که ما به آن " ایمان " می‌گوییم ، آن چیزی که هم قادر است‌ جلوی انسان را از منفعت پرستی تا حدود زیادی بگیرد ، و هم برای انسان‌ مطلوبها و خواستهای ماوراء منافع فردی و مادی عرضه می‌دارد ، مطلوب‌ می‌سازد و خلق می‌کند ، و آنوقت عقل هم انسان را به سوی همان مطلوب [ پیش می‌برد زیرا ] عقل ، انسان را به سوی هر مطلوبی بخواهد برود ، در همان سو هدایت می‌کند ، که عقل چراغ است . وقتی که شما چراغ را در تاریکی به دست گرفته‌اید ، چراغ به شما نمی‌گوید از این طرف برو یا از آن‌ طرف ، چراغ می‌گوید از هر سو که می‌خواهی بروی من راه را برایت روشن‌ می‌کنم . چون بحث ما درباره تربیت و تقویت اراده است ، اینها دیگر بحثهای‌ استطرادی است . همین مقدار خواستیم عرض بکنیم که هیچ مکتبی در دنیا پیدا نمی‌شود که به این اصل اعتقاد نداشته باشد که اراده در انسان باید تقویت شود . مثلا اگر انسان می‌خواهد بچه را تربیت بکند باید کاری بکند که اراده در وجودش تقویت شود .

نیایش و پرستش

یکی دیگر از اموری که باز از استعدادهای خاص انسانی شمرده می‌شود ( لااقل از نظر بعضی از روانشناسان ) مسئله نیایش و پرستش است . درباره‌ این مطلب اولا یک بحثی هست که آیا نیایش و پرستش ، یک حس اصیل و یک غریزه است در انسان ، یا چنین حس اصیل و چنین غریزه‌ای در انسان‌ وجود ندارد بلکه این امر ، مولود غرائز دیگر است . اجمالا می‌دانیم که عده‌ زیادی از محققین و روانشناسان ، نیایش و پرستش را به عنوان یک حس‌ اصیل در انسان