تعلیم و تربیت در اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٧
مثلا امیرالمؤمنین در نامهای که در نهجالبلاغه است خطاب به امام حسن
میفرمایند : « اکرم نفسک عن کل دنیة » نفس خویش را از هر پستی بزرگ
بدار ، برتر بدار . « فانک لن تعتاض بما تبذل من نفسک عوضا » . آنچه
که از نفس خود ببازی عوض ندارد . نفس خود را نباز که آن ، گوهری است
که آن را با هر چه معامله کنی مغبون هستی . پس تعبیر ، تعبیر نفاست و
با ارزش بودن است ، و اینکه این شیء با ارزش را که مافوق هر ارزشی
است - یعنی آنقدر ارزش دارد که هیچ چیزی با آن برابری نمیکند - نباید
از دست داد ، مثل اینکه چیزهایی که تمام حیثیت یک کشور بستگی به آن
دارد برای آن ملت مافوق ارزش و قیمت است ، یعنی هیچ ملتی - و لو
اینکه از فقر بخواهد بمیرد - حاضر نیست آنها را معامله کند ، مثل بعضی
از آثار نفیس علمی ، ادبی و حتی ذوقی . مثلا مسجد شیخ لطفالله برای
ایران ارزشی مافوق ارزشهای مادی دارد .
تعبیر دیگری باز امیرالمؤمنین دارند ، میفرمایند : « لا دین لمن لا مروش
له » آنکه مردانگی ندارد دین ندارد . ( دین اصلا مردانگی شناخته شده )
« و لا مروش لمن لا عقل له » اگر کسی عقل و تشخیص نداشته باشد نمیتواند [
مروت داشته و ] مرد باشد « و ان اعظم الناس قدرا من لا یری الدنیا لنفسه
خطرا » [١] . از همه مردم با ارزشتر و بلند مرتبهتر ، آن کسی است که
تمام دنیا را برای بهای خود کم میداند . این " خود " چیست که همه دنیا
را برای خود کم میداند ، که اگر همه دنیا را در مقابل آن بدهند ، او خود
را برتر از دنیا و ما فیها میداند .
[١] تحفالعقول ، ص . ٤١٠