تعلیم و تربیت در اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٧
و مادر ، تنها این را دوست ندارند که بگویند مطابق میل این رفتار میکنیم . اگر میل هم مقیاس باشد ، میل افراد دیگر را نیز باید در نظر بگیرند . یعنی آن کسی که میخواهد از روی کمال محبت با بچههای خودش رفتار بکند ، گذشته از این که میل نباید مقیاس باشد بلکه مصلحت باید مقیاس باشد ، همچنین مصلحت جمع باید مقیاس باشد نه مصلحت فرد . و چقدر موارد ما میبینیم که مصلحت جمع با مصلحت فرد جور درنمیآید . یعنی اگر مصلحت یک فرد را در نظر بگیریم ، مصلحت افراد دیگر و بلکه مصلحت آن سازمان و جامعهای که این فرد جزء آن است از بین میرود و در نهایت ، خود آن فرد هم صدمه میبیند ، این است که در مواردی مصلحت فرد فدای مصلحت جامعه میشود . و از اینجاست که در مواردی خود محبت که گفتیم ریشهاش قصد خیر و احسان داشتن است ایجاب میکند عدم نرمی را ، ایجاب میکند خشونت را ، ایجاب میکند حداکثر آنچه را که طرف آن را برای خودش بدی تلقی میکند ، مثلا اعدام را ، آنجا که پای مصلحت جمع در میان است .
فلسفه قصاص
ببینید این تعبیر قرآن راجع به مسأله قصاص چه تعبیر جامعی است ! میدانیم قرآن در قانون جزائی خود طرفدار قصاص است . در مواردی که کسی با عمد و بدون هیچ عذری بیگناهی را ، نفس محترمی را از بین میبرد اسلام اجازه قصاص میدهد که او را به مجازات آن شخص اعدام بکنند . در اینجا این مسأله پیش میآید که حالا او یک نفر را