کلی نیت است . پیغمبر اکرم فرمود : « لا عمل الا بنیه » [١] . یا : « لکل امرء ما نوی » [٢] . برای هر کسی همان است که نیت و قصد کرده و خواسته است . کاری که همین طور پیدا شود ارزش ندارد ، کاری که از روی‌ نیت و قصد و آگاهی و انتخاب و توجه به هدف پیدا شود با ارزش است .
کاری که انسان انجام می‌دهد دو جور است : یک وقت انسان کاری را ماشین‌ وار انجام می‌دهد که گویی یک ماشین است که دارد کار می‌کند نه یک انسان‌ ( مثل اغلب نمازهایی که ما می‌خوانیم ) ، و یک وقت کاری را از روی توجه‌ و آگاهی انجام می‌دهد . وقتی که انسان کاری را از روی توجه و آگاهی انجام‌ می‌دهد ، هدف و مقصود را در نظر می‌گیرد ، و به کار خود توجه دارد . حتی‌ آقای بروجردی درباب نیت کافی نمی‌دانستند که داعی در نفس انسان وجود داشته باشد ، و اوایل ما تعجب می‌کردیم که درباب نیت چنین بحثی آقای‌ بروجردی داشته باشند ، چون درباب نیت ، اغلب علما داعی را کافی‌ می‌دانند ، یعنی همین قدر که انسان یک انگیزه روحی یعنی قصد قربت داشته‌ باشد ، کافی است ، به طوری که اگر از او بپرسیم چه می‌کنی ؟ بگوید برای‌ خدا نماز می‌خوانم . و اگر غفلت از این مقدار بیشتر شود هیچ عالمی آن را کافی نمی‌داند . مثلا انسان نماز می‌خواند ، اگر وقتی از او می‌پرسند چه‌ می‌کنی ، فکر کند و جواب دهد نماز باطل است ، یعنی اگر حد غفلت و ماشین‌ واری کار به اینجا برسد که اگر از او بپرسیم چه می‌کنی ،

[١] اصول کافی ، ج ١ ، ص . ٧٠ [٢] صحیح بخاری ، ج ١ ، ص [٢]