که باید به آنها محبت بشود خداپرست باشند یا نباشند ، پیرو عیسی باشند یا نباشند ، بلکه می‌گفت به همه محبت کنید . در یکی از کتابهای تاریخ‌ ادیان و شاید در یک مقاله‌ای که ترجمه شده بود خواندم که یک جمله است‌ که در همه ادیان بزرگ دنیا آمده است و متحد المال همه ادیان است ، در مسیحیت هست ، در دین یهود هست ، در دین زردشت هست ، در دین اسلام‌ هست ، در دین بودا هست ، و آن این است که " برای دیگران همان را دوست بدار که برای خود دوست می‌داری ، و همان را دشمن بدار که برای خود دشمن می‌داری " که ما به این مضمون در اسلام زیاد داریم مانند : « احبب للناس ما تحب لنفسک و اکره لهم ما تکره لنفسک » [١] .
این دستور که در اسلام نیز هست یک دستور کلی و مطلق است . حال آیا اسلام در این قاعده عمومی ، استثنائی آورده است و در ادیان دیگر استثنائی‌ نیست ؟ در مسیحیت استثنائی نیست ولی در اسلام استثناست ؟ که در واقع‌ اسلام می‌گوید برای مردم دوست بدار آنچه را که برای خود دوست می‌داری مگر بعضی از مردم ؟ یا : برای مردم دوست بدار آنچه را برای خود دوست می‌داری‌ مگر در بعضی از امور ؟ آیا در اسلام استثنائی هست ؟ یا نه ، آنچه در اسلام‌ با مسیحیت [٢] اختلاف هست ، در تفسیر محبت است نه در این اصل کلی .

[١] نهج‌البلاغه ، نامه ٣ با این عبارت : فاحبب لغیرک ما تحب لنفسک و اکره له ما تکره لها » . [٢] البته ما با توجه به تعلیمات کشیشها داریم حرف می‌زنیم ، به تعلیم‌ خود عیسای مسیح کار نداریم .