تعلیم و تربیت در اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤١
و یا میخواهد افرادی را تربیت بکند ، واقعا باید به مسئله نیایش ، دعا و عبادت اهمیت بدهد . و اصلا مسئله عبادت قطع نظر از اینکه پرورش یک حس اصیل است ، تأثیر زیادی در سایر نواحی انسان دارد . اینست که بزرگان همیشه توصیه میکنند : " هر مقدار کار زیاد داری ، در شبانه روز یک ساعت را برای خودت بگذار " . ممکن است شما بگویید من هیچ ساعتم برای خودم نیست ، تمام اوقاتم برای خدمت به مردم است . نه ، اگر تمام ساعات انسان هم وقف خدمت به خلق خدا باشد ، در عین حال انسان بینیاز از اینکه یک ساعت را برای خودش بگذارد نیست . این یک ساعت با اینکه برای خود است ، ضرورت دارد و لازم است ، و آن ساعتهایی که برای غیر خود است ، با اینکه مفید و لازم است ، جای آن را پر نمیکند . حالا یک ساعت که میگویند حداقل است ، یک ساعت یا بیشتر در شبانه روز را انسان واقعا برای خودش بگذارد ، یعنی در آن لحظات برگردد به خودش ، خودش را هر چه هست از خارج ببرد ، به درون خودش و به خدای خودش باز گردد و در آن حال فقط و فقط او باشد و خدای خودش و راز و نیاز کردن و مناجات با خدای خودش و استغفار کردن . خود استغفار یعنی محاسبة النفس کردن ، حساب کشیدن از خود . حساب بکند در ظرف این بیست و چهار ساعت من چه کردم ؟ فورا برای او روشن میشود که فلان کارم خوب بود ، شکر میکند خدا را ، فلان کار را خوب بود نمیکردم ، تصمیم میگیرد دیگر نکند و استغفار میکند . و قرآن به مسئله استغفار چقدر توجه دارد ! جملهای درباره اصحاب پیغمبر نقل کردهاند که : رهبان اللیل و اسد النهار یعنی