روایت بسیار معروفی داریم که در " کتاب العقل و الجهل " کافی ، بحار و تحف العقول آمده است [١] و روایتی است که " هشام‌بن الحکم " [٢] متکلم معروف نقل کرده است از حضرت موسی بن جعفر علیه‌السلام خطاب‌ به خود هشام که روایت بسیار مفصلی است و من قسمتهایی از آن را سالها پیش یادداشت کردم و اکنون همان قسمتها را برای شما می‌خوانم . در آنجا حضرت استناد می‌فرمایند به یک آیه در قرآن که در سوره " زمر " است و می‌فرماید : « فبشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه اولئک الذین هدیهم‌ الله الله و اولئک هم اولوا الالباب »[٣] .
آیه عجیبی است : بشارت بده بندگان مرا ، آنان که سخن را استماع‌ می‌کنند [٤] . بعد چکار می‌کنند ؟ آیا هر چه را شنیدند همان را

[١] اصول کافی ١٤ / ١ و تحف العقول / . ٣٨٤ [٢] هشام از اصحاب حضرت صادق و حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام است‌ و خیلی هم مورد علاقه این دو امام بوده است ، از متکلمین اصحاب امام و از فضلا ، و کسی است که متکلمین بسیار بزرگ آن عصر - که فرنگی‌ها آنها را جزء نوابغ می‌شمارند و افراد فوق العاده‌ای بوده‌اند از قبیل " نظام " و " ابوالهذیل علاف " - در مقابل این مرد خضوع می‌کردند . شبلی نعمان در کتاب " تاریخ علم کلام " می‌نویسد که " ابوالهذیل علاف " کسی بود که‌ همه از بحث با او احتراز داشتند ( یعنی اینقدر قوی بود ) و او از تنها کسی که بیم داشت با او بحث کند هشام بن الحکم بود . [٣] سوره زمر ، آیه . ٢٠ [٤] اینجا کلمه " سماع " هم نیست . نمی‌گوید : سمع القول یا یسمعون‌ القول ، می‌فرماید : یستمعون القول »یعنی به سخنان گوش فرا می‌دهند ، در سخنان دقت می‌کنند . چون " سماع " &gt