جلیل است و ذاتا زیباست ، و دروغ ذاتا بد است [١] . عقیده داشتند که‌ حاکم بر وجود انسان ممکن است قوای حیوانی - مثلا یکی از انواع شهوت - باشد ، و ممکن است عقل باشد . افراد شهوت پرست - مثلا شکم پرست - حاکم‌ بر وجودشان شهوت است . برخی حاکم بر وجودشان خشم و غضب یا واهمه و کارهای شیطنت آمیز و مکرهاست ، و برخی حاکم بر وجودشان عقل است . آنها قائل بودند که عقل ، حسن و قبح ذاتی امور را درک می‌کند ، و می‌گفتند کار اخلاقی آن کاری است که به حکم عقل صورت گرفته باشد ، و انسانهای اخلاقی‌ یعنی کسانی که عقل بر وجودشان حاکم است و شهوت و غضب و واهمه بر وجودشان حاکم نیست ( بلکه اینها به منزله رعیت عقلند ، یعنی از او دستور می‌گیرند ) و شهوات آنها روی حساب و اندازه‌گیری عقل کار می‌کنند ، اگر عقل گفت در اینجا این شهوت باید اعمال شود اعمال می‌شود و گرنه‌ اعمال نمی‌شود . و می‌گفتند مادام که انسان ، حاکم بر وجودش قوه شهوت یا غضب و یا واهمه باشد فعلش غیر اخلاقی است و به تعبیر آنها حیوانی است‌ . آنها تعبیر به اخلاقی و طبیعی نمی‌کردند ، به انسانی و حیوانی تعبیر می‌کردند .
البته این حرفی نیست که صد درصد بتوان اثباتش کرد - اگر چه اخلاق‌ سقراطی بر همین مبنا است - مخصوصا مسئله حسن و قبح ذاتی افعال که خود حکما برایش چندان پایه‌ای قائل نیستند . به هر حال این هم نظریه‌ای است‌ که معیار فعل اخلاقی ، عقلانی بودن آن است یعنی از مبدأ عقل سرچشمه گرفته‌ باشد نه از مبدأ شهوت و غضب و واهمه .

[١] البته این مطلب مربوط به مبحث عقل است .