ولی آن چیزی که شاید بیشتر از همه نیاز به مطالعه دارد اینست که آیا اسلام هیچ عنایتی به بعد چهارم روح انسان یعنی استعداد هنری نموده و در اسلام به زیبایی و جمال عنایتی شده یا نه ؟ بعضی چنین تصور می‌کنند که اسلام‌ از این نظر خشک و جامد و بی‌عنایت است ، و به عبارت دیگر اسلام ذوق‌کش‌ است ، و البته اینها که اینچنین ادعا می‌کنند به خاطر اینست که اسلام روی‌ خوش به موسیقی نشان نداده و نیز بهره‌برداری از جنس زن به طور عام و هنرهای زنانه یعنی رقص و مجسمه سازی را منع کرده است . ولی به این شکل قضاوت کردن درست نیست . ما باید راجع به مواردی که‌ اسلام با آنها مبارزه کرده تأمل کنیم و ببینیم آیا اسلام با آنها مبارزه‌ کرده از آن جهت که زیبایی است یا از آن جهت که مقارن با امر دیگری‌ است که بر خلاف استعدادی از استعدادهای فردی یا اجتماعی انسان است ؟ و به علاوه ببینیم در غیر این موارد ممنوعه آیا با هنری مبارزه شده است ؟

موسیقی

مسئله موسیقی و غنا مسئله مهمی است اگر چه غنا حدودش روشن نیست . " غنا " ضرب‌المثل مسائلی است که فقها و اصولیین به عنوان موضوعات " مجمل " یعنی موضوعاتی که حدودش مفهوم و مشخص نیست به کار می‌برند . می‌گویند : در مواردی اصل برائت جانشین می‌شود ، مثلا در مورد فقدان نص ، اجمال نص ، تعارض