مطلب دیگر که مطلبی اساسی است اینست که از نظر اسلامی آن چیزی که در انسان باید پرورش بیابد و در واقع تربیت بشود چیست ؟ انسان دارای جسم‌ است و یک سلسله قوای جسمانی ، و دارای روح و یک سلسله قوای روحانی [١] . از نظر اصطلاحات روانشناسی نیز استعدادهای جسمانی یک سلسله‌ استعدادهاست و استعدادهای روحانی یک سلسله استعدادهای دیگر [٢] .

پرورش جسم از نظر اسلام

مسأله اول اینست که آیا در اسلام به تقویت و تربیت جسم عنایتی شده‌ است یا نه ؟ ممکن است کسی بگوید نه ، بلکه در جهت خلافش [ توصیه شده‌ است ] زیرا ما می‌دانیم که تن پروری و جسم پروری در اسلام مذموم است ، بنابراین جسم به هیچ وجه نباید تربیت بشود . و به عبارت دیگر چون فرض‌ این است که مفهوم تربیت پرورش می‌باشد ، جسم نباید تربیت بشود چون در اسلام جسم پروری و تن پروری به طور کلی محکوم و مردود است . ولی این ، مغالطه لفظی است . در اسلام تن پروری به مفهوم صحیح کلمه - یعنی پرورش‌ جسم و تقویت قوای جسم - نه تنها مذموم نیست بلکه ممدوح هم هست .
مثلا آیا از نظر اسلام خوب است انسان کاری کند که دید چشمش قوت پیدا کند یا خوب است کاری کند که ضعف پیدا

[١] البته لزومی ندارد که ما روح و جسم را دو جوهر جداگانه در نظر بگیریم . [٢] روح انسان استعدادهای مختلفی - و در واقع شعبه‌های مختلفی - دارد که‌ اینها را یک یک به طور اجمال بررسی خواهیم کرد .