بی‌غرضی ، و طبعا روح بی‌تعصبی ، روح خالی از جمود ، و روح خالی از غرور .
وقتی انسان روایات زیادی را که در موضوع علم وارد شده است مطالعه می‌کند ، می‌بیند چقدر تکیه شده است روی این مطلب که یک عالم نباید تعصب‌ داشته باشد ، نباید جمود داشته باشد ، نباید تجزم داشته باشد که هر چه من‌ تشخیص دادم لیس الا ، و فقط همین است . یک عالم نباید غرور داشته باشد و خیال کند آنچه که او دارد تمام علم همان است ، بلکه باید به اصل « وما اوتیتم من العلم الا قلیلا »[١] مخصوصا توجه داشته باشد که آنچه ما از حقیقت می‌دانیم بسیار کم است . نتیجه این است که آنکه روح علمی دارد از دلیل به مدعا می‌رود . طلبه‌ها می‌گویند : نحن ابناء الدلیل ( البته این‌ ادعا است . حالا کی چنین باشد و کی نباشد با خداست ) نمیل حیث یمیل ما فرزند دلیل هستیم ، هر جا دلیل برود دنبال آن می‌رویم . دلیل ، او را به‌ سوی مدعا می‌کشاند . ولی نقطه مقابل اینست که انسان از مدعا می‌رود به‌ دلیل ، یعنی اول مدعا را انتخاب می‌کند بعد می‌رود برای آن دلیل پیدا کند . طبعا آن دلیلهای پیدا کردنی ، دلیلهای ساختگی و تراشیدنی است ، و دلیل‌ تراشیدنی دیگر دلیل واقعی نیست و منشأ گمراهی انسان می‌شود . عالمهای‌ بزرگ که روح علمی دارند غرورشان خیلی کمتر است - و یا ندارند - نسبت‌ به افراد کم بضاعتی که روح علمی ندارند و چهار کلمه‌ای می‌دانند و خیال‌ می‌کنند که تمام علم همین است . در حدیثی هست که : « العلم علی ثلاثة اشبار » یعنی علم سه وجب است ، یا سه قطعه است ، یا سه مرحله است : « اذا وصل الی الشبر »

[١] سوره اسراء ، آیه . ٨٥