« لقوم یعقلون " » [١] . خداوند حجتهای خودش را به وسیله عقول بر مردم اکمال (اتمام) کرده است و پیغمبران را به وسیله بیان یاری نموده ، و به سبب برهانها به ربوبیت خویش دلالتشان کرده است. بعد حضرت استدلال‌ می‌کند به آیه : « ان فی خلق السموات والارض . . . لایات لقوم یعقلون ».

آخربینی

یکی دیگر از خواص عقل که تربیت عقل افراد باید بر این اساس باشد مسأله آینده را به حساب آوردن است که روی این مطلب نیز در تربیتهای‌ اسلامی زیاد تکیه می‌شود که خودتان را در زمان حال حبس نکنید ، به آینده‌ توجه داشته باشید و عواقب و لوازم و نتایج نهائی کار را در نظر بگیرید .
حدیث معروفی هست که ما در " داستان راستان " نقل کرده‌ایم که شخصی‌ می‌آید خدمت حضرت رسول و عرض می‌کند : یا رسول‌الله ! مرا موعظه بفرمائید . حضرت به او فرمود : آیا اگر بگویم به کار می‌بندی ؟ گفت : بلی . باز حضرت تکرار کرد : آیا اگر بگویم به راستی به کار می‌بندی ؟ گفت : بلی .
یک دفعه دیگر هم حضرت این جمله را تکرار فرمود . این سه بار تکرار کردن‌ برای این بود که حضرت می‌خواست کاملا او را برای آن حرفی که می‌خواهد بگوید آماده کند . همینکه سه بار از او اقرار گرفتند و آماده‌اش کردند فرمودند : « اذا هممت بامر فتدبر عاقبته » [٢] " هر کاری را که به آن‌ تصمیم می‌گیری ، آن

[١] سوره بقره ، آیه ١٦٣ و . ١٦٤ [٢] بحارالانوار . ١٣٠ / ٧٧