تصمیماتی که باید بگیرد و کارهایی که باید انجام دهد و آنچه که واقع شده‌ ، ارزیابی کارهای خودش در گذشته ، ارزیابی رفقائی که با آنها معاشرت‌ می‌کند ، ارزیابی کتابهایی که آن کتابها را مطالعه کرده است ، درباره همه‌ اینها فکر کند . مثلا کتابی را خوانده ، بعد بنشیند فکر کند که من از این‌ کتاب چه گرفتم ؟ این کتاب در من چه اثری گذاشت ؟ آیا اثر خوب گذاشت‌ یا اثر بد ؟ بعد در انتخاب کتاب دیگر [ دقت می‌کند ] . انسان که آنقدر وقت و فرصت ندارد که تمام کتابهای دنیا را مطالعه کند ، بلکه باید انتخاب نماید .
جمله‌ای از امیرالمؤمنین نقل کرده‌اند که در نهج‌البلاغه نیست ولی در کتب‌ حدیث هست : « العمر قصیر و العلم کثیر ، فخذوا من کل علم ظروفه و دعوا فضوله » [١] . ( تعبیر ، چنین چیزی است ) . عمر کوتاه است و علم زیاد ( یعنی آموختنی زیاد ) پس ، از هر علمی آن خوبیهایش را بگیرید و زیادیهایش را رها کنید .
بنابراین حتی در کتاب خواندن ، انسان باید انتخاب داشته باشد . در رفیق و معاشر ، انسان باید انتخاب داشته باشد ، و انتخاب بدون فکر معنی‌ ندارد . حساب بکند روی رفقا و دوستانش ، که از معاشرت آنها چه بهره و نصیبی می‌برد ؟ خوب ؟ بد ؟ روی کارهای شخص خودش فکر کند که چه اثری روی‌ او گذاشته و چه نصیب و بهره‌ای از آنها برده است . مهمتر ، هر کاری که‌ می‌خواهد درباره آن تصمیم بگیرد ، اول فکر بکند ، بعد تصمیم بگیرد ، در صورتی که غالبا تصمیماتی که ما می‌گیریم ، از حد لازم تفکر قبلی کم بهره‌ است ،

[١] بحار ٢١٩ / ١ با تفاوت در عبارت .