تعلیم و تربیت در اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨
باور میکنند و همان را به کار میبندند ، یا همه را یکجا رد میکنند ؟
²فیتبعون احسنه »، نقادی میکنند ، سبک سنگین میکنند ، ارزیابی میکنند ،
آن را که بهتر است انتخاب میکنند و آن بهتر انتخاب شده را پیروی
مینمایند . آنوقت میفرماید : چنین کسانی هستند که خدا آنها را هدایت
کرده ( یعنی هدایت الهی یعنی این ، استفاده از نیروی عقل یعنی این )
« و اولئک هم اولوا الالباب »ا ینها به راستی صاحبان عقل هستند . این ،
دعوت عجیبی است .
حضرت خطاب به هشام اینطور میفرماید : « یا هشام ان الله تبارک و
تعالی بشر اهل العقل و الفهم فی کتابه فقال » خدا اهل عقل و فهم را
بشارت داده و فرموده : « فبشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه . . . »
از این آیه و حدیث کاملا پیداست که یکی از بارزترین صفات عقل برای
انسان همین تمییز و جدا کردن است ، جدا کردن سخن راست از سخن دروغ ،
سخن ضعیف از سخن قوی ، سخن منطقی از سخن غیر منطقی ، و خلاصه غربال کردن
. عقل آنوقت برای انسان عقل است که به شکل غربال دربیاید ، یعنی هر چه
را که وارد میشود سبک سنگین کند ، غربال کند ، آنهایی را که به درد
نمیخورد دور بریزد و به درد خورها را نگاه دارد .
حدیثی هست که ظاهرا از پیغمبر اکرم ، و ناظر به همین مطلب است ، و
از این احادیث زیاد است . میفرماید : « کفی بالمرء »
> با " استماع " فرق میکند : " سماع " یعنی شنیدن ولو اینکه انسان نخواسته باشد بشنود . " استماع " گوش فرا دادن است .