تعلیم و تربیت در اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٣
« فی وجوههم من اثر السجود ذلک مثلهم فی التوراش ومثلهم فی الانجیل کزرع
اخرج شطأه فازره فاستغلظ فاستوی علی سوقه یعجب الزراع لیغیظ بهم الکفار
[١] .
آیه عجیبی است . میفرماید حضرت محمد صلی الله علیه وآله پیامبر
خداست ، و آنان که با او هستند ( نه پیغمبر تنها ، پیغمبر و آن اصحاب
تربیت شدهاش . اول صفتی که ذکر میکند ، قدرت و نیرویشان در مقابل دشمن
است ) اشداء علی الکفار در مقابل کافران و معاندان ، سخت ، محکم و با
صلابت هستند ، رحماء بینهم در میان خودشان مهربانان ، پرعاطفهها و
پرمحبتها میباشند . این دو قسمت مربوط به جنبه منفی و مثبت در برخوردها
و روابط اجتماعی با دشمن و دوست است . البته ملاک دوست و دشمن ، دوست
و دشمن شخصی نیست ، دوست و دشمن مسلکی و انسانی است . بعد فورا میآید
دنبال عبادت . اگر فقط همین را گفته بود ، آنوقت میشد مثل مکتبهای
اجتماعی امروز . ولی فورا میآید دنبال " المستغفرین بالاسحار " : تراهم
رکعا سجدا . همین اشداء علی الکفار ، همینها که در میدان جنگ آنچنان
شیرهای با صلابت هستند و در میدان اخلاق اینقدر مهربان میباشند ، در خلوت
عبادت ، راکع ، ساجد و نیایشگرند و از خدا فضل و رحمت میخواهند . در
چهرههای اینها آثار سجده را میبینی . از خدا فضل و رضا و خشنودی میخواهند
، از همان رضوان من الله اکبر که اندکی از آن از همه بهشتها بالاتر است .
باز دو مرتبه میآید سراغ نقش اجتماعیشان : مثلشان در تورات آن بوده
[١] سوره فتح ، آیه . ٢٩