است ، و اگر اسلام سعادت انسانیت است ، این کار باید هم حرام باشد . اما آن احسان به کافر که [ وضع ] بالا را نداشته باشد حرام نیست ، خوب‌ هم هست . اینجاست که به این مطلب می‌رسیم که اساسا دایره خارج شدن انسان از مرز خودخواهی به هیچ چیز حتی به انسان محدود نمی‌شود ، تمام عالم وجود و هستی‌ را دربر می‌گیرد ولی هستی در مسیر کمال خود ، یعنی در مسیر حق پرستی و حق‌ خواهی و آنچه که خدا برای عالم می‌خواهد یعنی سعادت ، که انسان آن چیزی‌ را بخواهد که خدا می‌خواهد . خروج از خودپرستی به معنی واقعی ، آن وقت‌ حقیقت پیدا می‌کند که در یک مرزی متوقف نشود حتی مرز انسانها . لهذا ما در اسلام به عنوان انسان دوستی چیزی نداریم که بخواهد ما را به انسانها محدود کند ، بلکه در اسلام کلمه حق و خدا مطرح است ، دایره خیلی از اینها وسیعتر است ، و البته گاهی محدود می‌شود ، نه به این معنی که بدخواه کسی‌ باشد ، بلکه در عمل نمی‌توان با همه انسانها یک جور رفتار کرد ، با کسانی‌ که می‌خواهند سد و مانع حق و حق طلبی گردند رفتار دیگری باید داشت و مانند یک دشمن باید رفتار کرد . مثل دندان فاسد که باید آن را کند ، اما این بدان معنی نیست که انسان بدخواه دندان خودش است ، بلکه کار به‌ مرحله‌ای رسیده که اگر این عضو فاسد بیرون نیاید بدن را ناراحت می‌کند ، مزاج و دندانهای دیگر را خراب می‌کند .