بسم الله الرحمن الرحیم قبل از اینکه بحث امشب را شروع کنیم ، چند حدیثی در تتمه احادیثی که‌ در جلسه گذشته قرائت کردیم - و در تأیید آنها - ذکر می‌کنیم تا معلوم شود که چه روحی در دستورهای اخلاقی اسلامی هست ، و مخصوصا همان مسئله احساس‌ عزت و کرامت تا چه اندازه مورد توجه نصوص اسلامی است . حدیثی است در تحف العقول ، صفحه ٢٧٩ از امام سجاد علیه السلام که فرمود : « طلب‌ الحوائج الی الناس مذلة للحیاش و مذهبة للحیاء و استخفاف بالوقار و هو الفقر الحاضر » . دست حاجت نزد مردم دراز کردن ، زندگی را پست و خوار می‌کند و حیاء و شرم و آزرم را از بین می‌برد ، وقار و سنگینی را کم می‌کند و همین خود فقر نقد است . یعنی فقر منحصر به نداشتن پول نیست . فقر یعنی نیاز . نداشتن پول نیاز و فقر است . اظهار این نیازها هم عین فقر است . « و قلة طلب الحوائج الی الناس هو الغنی الحاضر » . به هر نسبت‌ که انسان کمتر دست حاجت پیش مردم دراز کند ، به