تعلیم و تربیت در اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٣
از همه مردم بلند مرتبهتر و عظیم القدرتر آن کسی است که برای تمام دنیا
به اندازه نفس خود ارزش قائل نیست . ( البته این نفس پرستی نیست ) .
از همه مردم عظیمالقدرتر آنکسی است که اگر تمام دنیا را یک طرف
بگذارند ، و کرامت و عزت نفس را طرف دیگر ، او خودش و عزت نفس
خودش را بر تمام دنیا مقدم میدارد، یعنی حاضر نیست شرافت و کرامت خود
را لکهدار کند در مقابل اینکه تمام نعمتهای دنیا را به او بدهند .
در نهجالبلاغه میفرماید : « قدر الرجل علی قدر همته » . عظمت و اهمیت
هر کس به همان اندازهای است که همتش بلند است . « و صدقه علی قدر
مروءته » . و راستی و راست گفتاری هر کس به اندازه احساس مردانگی او
است . جمله عجیبی است ! کسی که در خود احساس جوانمردی و مردانگی کند
دروغ نمیگوید و دروغ را دون شأن خود میداند . ( این توجه به شأن خود
داشتن خود مطلبی است ) . « و عفته علی قدر غیرته » [١] . ( این هم
حرف عجیبی است ) . عفت و پاکدامنی هر کس در امر جنسی به اندازه
غیرتمندی اوست ، یعنی کسی که نسبت به ناموس خود غیرتمند است ، به
ناموس دیگری تجاوز نمیکند ، و اگر کسی به ناموس دیگران تجاوز کرد ، آن
غیرت را از دست داده .
از همه اینها صریحتر جملهای است در وصیت به امام حسن ( ع ) : « اکرم
نفسک عن کل دنیة » نفس خویش را از هر کار پستی برتر و بالاتر بدار
« و ان ساقتک الی الرغائب » . هر اندازه نفس ، تو را به
[١] حکمت . ٤٤