نشود و فقط به پیکر عمل توجه گردد تبدیل شود . اینها چیزهایی است که ما تنها در نماز اسلامی به دست می‌آوریم و متوجه‌ می‌شویم که بسیاری از برنامه‌های تربیتی به وسیله این عبادت و در پیکر این‌ عبادت پیاده می‌شود ، گذشته از اینکه خود این عمل ، پرورش عشق و محبت‌ خدا و معنویت در انسان است ، که این ، روح عبادت است . دو مسئله است که باید گفته شود . یکی اینکه در اخلاق و تربیت اسلامی به‌ چه اصول و مبانی‌ئی توجه شده . در اخلاق و تربیت ، صحیح نیست که بگوئیم : اخلاق خوب ، تربیت خوب . اخلاق خوب و تربیت خوب را باید به دست آورد . کسی نمی‌گوید غیر از این است ، ولی عمده این است که هر مکتبی چه سیستم‌ اخلاقی خوب می‌داند و چه سیستم اخلاقی را بد می‌داند . مکتبهای اخلاقی دنیا که همه اخلاق پیشنهادی خود را به عنوان اخلاق خوب پیشنهاد کرده‌اند تفاوتشان با یکدیگر در حد تضاد است ، یعنی حداکثر تباین میانشان هست ، یک عمل را مکتبی اخلاقی می‌داند و مکتب دیگر ضداخلاقی . اخلاق ، علم دستوری‌ است ، یعنی علم " چگونه باید بود " و فرمان اینکه اینطور باش . سئوال‌ این است که چگونه باشیم از نظر این مکتب خوب خواهیم بود ؟ پس صرف‌ توصیه کردن به اینکه اخلاق خوب داشته باشید ، معرف یک مکتب اخلاقی‌ نمی‌تواند باشد ، و شاید مکرر گفته باشیم که پوک‌ترین و بی‌مغزترین حرفها همین حرف منسوب به زردشت است که می‌گوید : " گفتار نیک ، پندار نیک‌ ، کردار نیک " . آخر نیکی چه هست ؟ مثل اینست که از مهندسی برای‌ ساختمان یک مسجد طرح بخواهند ، بعد به او