علمای قدیم ما گفته‌اند - مجموعه دستورهایش سه بخش اساسی است : یک‌ بخش ، عقلیات یا فکریات است که از آنها به " اصول عقاید " تعبیر می‌شود . بخش دوم نفسیات است که از آنها به " اخلاق " تعبیر می‌گردد . و بخش سوم بدنیات یا فعلیات است که از آنها به " احکام " تعبیر می‌شود . بخش " اخلاق " بخش فوق‌العاده مهمی است . در خود قرآن کریم ، یک سلسله توصیه‌ها و دستورها ، دستورهای اخلاقی است ، و از طرفی می‌دانیم‌ که دین اسلام خصوصیتی دارد و آن مسئله خاتمیت و مسئله جاودانگی است و این امر ملازم است با اینکه ما اخلاقیات را مطلق بدانیم یا لااقل به صورت‌ سؤال مطرح کنیم که آیا اینکه دستورهای اسلام در این باب جنبه جاودانگی‌ دارد ، لازمه‌اش اینست که ما اخلاق را مطلق بدانیم یا این امر با نسبیت‌ اخلاق هم سازگار است ؟ اولا ما باید مطلب را حل کنیم که اخلاق ، مطلق است یا نسبی ، و بعد برویم سراغ اسلام و ببینیم دستورهای اسلام درباره اخلاق چگونه است ، آیا مطلق است یا نسبی ؟ این مسئله بستگی زیادی دارد با مسئله پیشین درباب‌ معیار فعل اخلاقی . بنابر بعضی از آن نظریات ، اخلاق مطلق است نه نسبی . و بنابر بعضی دیگر اخلاق نسبی است . ما یک یا دو نظریه را که در آنجا باید ذکر می‌کردیم ذکر نکردیم . ابتدا آنها را ذکر می‌کنیم و بعد این مسئله‌ را توضیح می‌دهیم .

پسند

برخی اساسا معتقدند که هیچ معیاری برای اخلاقی بودن [ یک فعل ] خارج از خود انسان وجود ندارد ، یعنی خارج از پسند و