راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٧٠ - راه محاسبه نفس

من خردل اتينابها و كفى بناحاسبين»[١] ميزان‌هاى عدالت را در قيامت برپا مى‌داريم پس هيچ كس مورد ستم قرار نخواهد گرفت و اگر به مقدار يك مثقال از دانه خردل، عمل داشته باشد آن را براى حساب خواهيم آورد و خود ما براى حساب‌گرى كافى هستيم.

٣. «ان اللَّه كان على كل شئٍ حسيبا»[٢] همانا خدا حساب همه چيز را دارد.

٤. «يومئذ الناس اشتاتاً ليروا اعمالهم فمن يعمل مثقال ذرّة خيراً يره و من يعمل مثقال ذرّة شراً يره»[٣] در قيامت مردم دسته دسته خارج مى‌شوند تا اعمالشان را مشاهده كنند پس هر كسى ذرّه‌اى كار خير انجام داده باشد آن را خواهد ديد و هر كس ذرّه‌اى كار شر انجام داده باشد آن را مشاهده خواهد نمود.

شخصى آمد خدمت پيامبر ٦ عرض كرد: «علمنّى مما علّمك اللَّه» از آنچه خداوند به تو تعليم داده به من بياموز، پيامبر او را به مردى از يارانش سپرد تا به او قرآن بياموزد. معّلم سوره‌ «اذا زلزلت» را به او تعليم داد. آن مرد از جا برخاست و گفت: همين مرا كافى است. «يكفينى هذه الاية» وقتى از محضر پيامبر مرخص شد پيامبر فرمود آن مرد فقيه شد و بازگشت‌ «رجع فقيها»

دليل اين سخن روشن است زيرا كسى كه مى‌داند اعمال انسان حتى به اندازه خردل و ذرّه هم مورد محاسبه قرار مى‌گيرد و در دنيا به حساب خود مى‌رسد و اين بزرگ‌ترين اثر تربيتى روى او دارد.[٤]

[١] انبياء ٤٧

[٢] نساء ٨٦

[٣] زلزال ٨

[٤] - تفسير روح‌البيان، ج ١٠، ص ٤٩٥