راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٤٧ - آثار سوء خلق

خلق عظيم معرفى نموده است، تا رفتار و گفتار او سرمشق و الگوى همه مسلمان‌ها باشد. در روايات به مسأله تربيت اخلاقى عنايت خاصّى شده است.

پيامبر اكرم ٦ مى‌فرمايد: «ما يوضع فى ميزان امرء يوم القيمة افضل من حسن خلق».[١] در روز قيامت چيزى برتر و بالاتر از حسن خلق در ترازوى عمل كسى نهاده نمى‌شود و نيز مى‌فرمايد: «اكثر ما تلج به امتى الجنة تقوى اللَّه و حسن الخلق».[٢] بيشترين چيزى كه سبب مى‌شود امت من به خاطر آن وارد بهشت شوند تقواى الهى و حسن خلق است. و نيز مى‌فرمايد: «حسن الاخلاق نصف الدين»[٣] اخلاق نيك نصف دين است.

حضرت على ٧ مى‌فرمايد: «ربّ عزيز اذلّه خلقه و ذليل اعزّه خلقه»[٤] بسا انسان بلند پايه‌اى كه اخلاق وى موجب سقوط او گرديد و بسا انسان ضعيفى كه اخلاق او مايه عزت و سربلندى او مى‌شود.

آثار سوء خلق‌

١. مايه فشار قبر وعذاب روح: قال رسول اللَّه: «عندما دفن سعد بن معاذ قد اصابته ضمّة. فسئل عن ذلك فقال: انّه كان فى خُلقه مع اهله سوء»[٥] پيامبر ٦ به هنگام دفن سعد بن معاذ فرمودند: فشارى براو وارد شد علّت آن را جويا شدم. فرمود: زيرا با خانواده خود بدرفتار بود.

٢. سختى زندگى: قال على ٧: «سوء الخلق نكد العيش و عذاب النفس»[٦] بداخلاقى مايه دشوارى زندگى و عذاب انسان است.

[١] - اصول كافى، ج ٢، ص ٨١

[٢] - بحارالانوار، ج ٧١، ص ٣٧٥

[٣] - خصال، ج ١، ص ٣٠

[٤] - بحارالانوار، ج ٧١، ص ٣٩٦

[٥] - امالى صدوق، ص ٣١٥

[٦] - غررالحكم