راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٣٢ - تفاوتهاى جهاد اصغر با جهاد اكبر

تفاوت‌هاى جهاد اصغر با جهاد اكبر

١. انجام هر عبادت به طور كامل و با جميع شرايط حتى جهاد مسلّحانه در راه خداوند نيازمند به جهاد با نفس است آيا اداى نماز با حضور قلب و رعايت جميع شرايط به طورى كه ناهى از فحشا و منكر باشد بدون جهاد با نفس ممكن است؟ آيا بدون جهاد با نفس، انسان مى‌تواند جان بر كف در ميدان نبرد حاضر گردد و با دشمنان اسلام بجنگد؟

٢. جهاد اصغر واجب كفايى است يعنى اگر به اندازه لازم، گروهى شركت كردند از ديگران ساقط است. امّا جهاد اكبر واجب عينى است و هيچ فردى از آن معاف نيست.

٣. جهاد اصغر، در زمان و مكان و با شرايط خاصى انجام مى‌پذيرد امّا جهاد اكبر به زمان و مكان خاصى محدود نخواهد بود.

٤. در جهاد اصغر دشمن ظاهر است لكن در جهاد اكبر، دشمن مخفى و پنهان است.

٥. در درگيرى با دشمن ظاهر انسان يك مرتبه از دنيا مى‌رود؛ آن هم احتمالًا. امّا در جهاد اكبر مبارزه با نفس هر روز انسان چندين مرتبه معنويت انسان در خطر قرار مى‌گيرد. در حديث معراج مى‌خوانيم: «يموت الناس مرّة و يموت احدهم فى كل يوم سبعين مرّة من مجاهدة انفسهم و مخالفة اهوائهم»[١]

٦. در جهاد اكبر چون نفس انسان، خارج از منطقه جغرافيايى است هيچ سنگر و دژ كارساز نيست، حتى در شب تاريك و در منزل خلوت انسانى كه در حال اشك ريختن و سجده و مناجات است نفس او را رها نمى‌كند.

[١] - بحارالانوار، ج ٧٧، ص ٢٤