راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٢٣٢ - توبه در روايات
الرحمه» توبه موجب نزول رحمت الهى است.
٤. آسانتر از توبه: قال على ٧: «ترك الذنب اهون من طلب التوبة»[١] ترك گناه، آسانتر از توبه است.
٥. عدم جواز تأخير توبه: قال رسولاللَّه ٦: «يابن مسعود لا تقدّم الذنب و لاتؤخر التوبة و لكن قدمّ التوبة و اخّر الذنب»[٢] پيامبر فرمود: اى پسر مسعود! گناه را جلو نيانداز و توبه را تأخير نيانداز، بلكه توبه را مقدم بدار و گناه را به تأخير بيانداز.
٦. نشانههاى تائبان قال رسولاللَّه ٦: «أتدرون من التائب؟ قالوا: الّلهم لا.
قال: اذا تاب العبد و لم يرض الخصماء فليس بتائب، من تاب و لم يزد فى العبادة فليس بتائب، من تاب و لم يغيّر لباسه فليس بتائب، من تاب و لم يغيّر رفقائه فليس بتائب، من تاب و لم يفتح قلبه و لم يوسع كفّه فليس بتائب، من تاب و لم يقصّر امله و لم يحفظ لسانه فليس بتائب، من تاب و لم يغيّر خلقه و نيّته فليس بتائب، من تاب و لم يغيّر خلقه و نيّته فليس بتائب، من تاب و لم يقدم فضل قوته من بدنه فليس بتائب، اذا استقام على هذه الخصال فذاك التائب»[٣]
پيامبر ٦ از اصحاب خود پرسيدند: آيا مىدانيد تائب چه كسى است؟
عرض كردند: نه، فرمود: اگر كسى توبه كند وكسانى را كه به آنان بدى كرده است راضى نكند ولباس خود را تغيير ندهد ودوستان (منحرفش) را تغيير ندهد وقلب خود را باز نكند وبذل وبخشش پيدا نكند وآرزويش را كوتاه و زبانش را حفظ نكند واخلاق ونيتش را تغيير ندهد و طعام خود را كم نكند، تائب نيست و هرگاه انسانى اين صفات را تحصيل كند توبهكننده واقعى است.
[١] - بحار، ج ٧٣، ص ٣٦٤
[٢] - بحارالانوار، ج ٧٧، ص ١٠٤
[٣] - بحارالانوار، ج ٦، ص ٣٥