راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٨٤ - تمثيل در قرآن

مباحث علمى، تربيتى، اجتماعى، اخلاقى وغير آن نقش‌هاى مؤثر زير را دارد.

١. مثال مسايل را حسّى مى‌كند.

٢. مثال راه را نزديك مى‌كند.

٣. مسايل را همگانى مى‌سازد.

٤. ذكر مثل، درجه اطمينان به مسايل را بالا مى‌برد.

تمثيل در قرآن‌

در قرآن تمثيل‌هاى فراوانى ذكر شده است از جمله: تمثيل انفاق در راه خدا به دانه پر بركت.[١] تمثيل زندگانى دنيا به بازى وسرگرمى‌[٢] تمثيل اعمال كافران به خاكستر در برابر باد.[٣] تمثيل حق وباطل به آب زلال وكف روى آب‌[٤] تمثيل عالم بى‌عمل به حيوان‌[٥] تمثيل افراد بى‌ايمان به چهارپايان‌[٦] تشبيه منافقان به چوبهاى خشك‌[٧] در اينجا به سه نمونه از آن اشاره مى‌كنيم:

١ تمثيل روشن براى بيان ضعفها

قرآن مى‌فرمايد: «يا ايها الناس ضرب مثل فاستمعوا له ان الذين تدعون من دون اللَّه لن يخلقوا ذباباً و لو اجتمعوا له و ان يسلبهم الذباب شيئاً لايستنقذوه منه ضعف الطالب و المطلوب ما قد روا اللَّه حق قدره ان اللَّه لقوى عزيز»[٨] اى مردم! مثلى زده شده است، به آن گوش فرا دهيد؛ كسانى را كه غير از خدا مى‌خوانيد هرگز نمى‌توانند مگسى بيافرينند، هر چند براى اين كار دست به دست هم دهند، و هرگاه چيزى از آن‌ها بربايد نمى‌توانند آن را باز پس بگيرند. هم اين‌

[١] - بقره، ٢٦١

[٢] - حديد، ٢٠

[٣] - ابراهيم، ١٨

[٤] - رعد، ٧

[٥] - جمعه، ٥

[٦] - انفال، ٥٥

[٧] - منافقون، ٤

[٨] - حج، ٧٣