راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٧٣ - فضيلت علم در قرآن

آيه استفاده مى‌شود امتياز دانشمندان از اين نظر است كه در پرتو علم خود به حقايق اطلاع يافته و به يگانگى خدا كه بزرگ‌ترين حقيقت است معترفند.[١]

١٠. ويژگى‌هاى دانشمندان الهى:

الف) ايمان و عقل: «الراسخون فى العلم يقولون امنّا به كل من عند ربّنا و ما يذّكّر الّا اولواالالباب»[٢] راسخان در علم مى‌گويند: به همه آن ايمان آورديم همه از طرف پروردگار ماست و جز صاحبان انديشه متذكّر نمى‌شوند.

ب) خشيت از خدا: «انما يخشى اللَّه من عباده العلماء»[٣] همانا بندگان دانشمند از خداوند خشيت دارند.

ج) سجده و گريه: «ان الذين اوتوا العلم من قبله اذا يتلى عليهم يخرّون للاذقان سجّداً»[٤] آن‌ها كه پيش از اين، علم و دانش به آنان داده شده هنگامى كه اين آيات بر آنها خوانده مى‌شود، به خاك مى‌افتند و سجده مى‌كنند.

«ويخرّون للاذقان يبكون و يزيدهم خشوعاً»[٥] آن‌ها (بى‌اختيار) به زمين مى‌افتند وسجده مى‌كنند واشك مى‌ريزند وهر زمان خشوعشان بيشتر مى‌شود.

د) درك اسرار هستى: «ومن‌آياته خلق‌السموات والارض واختلاف‌السنتكم و الوانكم ان فى ذلك لايات للعالمين»[٦] و از آيات او آفرينش آسمان‌ها و زمين و تفاوت زبان‌ها و رنگ‌هاى شماست؛ در اين، نشانه‌هايى است براى عالمان.

١١. خداوند معلّم حقيقى: «الرّحمن علّم القرآن» هر چند معلّمان بكوشند و استادان تلقين كنند همه اين‌ها اسباب هستند و آموزنده حقيقى خداوند است.

الف) حضرت آدم ٧ را علم اسامى آموخت: «و علّم الاسماء كلّها»[٧]

[١] - نمونه، ج ٢، ص ٣٤٨

[٢] - آل عمران، ٧

[٣] - فاطر، ٢٨

[٤] - اسراء، ١٠٧

[٥] - اسراء، ١٠٩

[٦] - روم، ٢٢

[٧] - بقره، ٣١