راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٥٨ - اولين روش تفكر و انديشيدن

٣. تفكر در عالم گياهان‌

قرآن كريم براى تربيت عقلانى و پرورش نيروى خرد انسان نه تنها مسلمانان را به شناخت و تفكر در ويژگى‌هاى جسمى و روحى انسان فرا مى‌خواند بلكه آنان را به تحقيق پيرامون گياهان و جانوران نيز تشويق مى‌كند و از آنان مى‌خواهد كه با بررسى در مورد اين پديده‌هاى طبيعى حقانيت معارف الهى را باور كنند و از روى آگاهى ايمان بياورند.

«فلينظر الانسان الى طعامه انا صببنا الماء صباً ثم شققنا الارض شقا فانبتنا فيها حباً و عنبا و قضباً و زيتوناً و نخلًا و حدائق غلباً و فاكهة و ابّاً متاعاً لكم و لانعامكم»[١] انسان بايد خوراك خود را به چشم خرد بنگرد كه ما آب باران را فرو ريختيم، پس خاك زمين را شكافتيم و از دل زمين گياهان را رويانديم درختان انگور، ميوه پر بار، درختان زيتون و خرما، باغ‌هاى پر درخت، ميوه‌هاى گوناگون و چراگاه‌ها را در اختيار شما و چهارپايانتان قرار داديم.

٤. تفكر در زندگى زنبور عسل‌

«و اوحى ربك الى النحل ان اتخذى من الجبال بيوتاً و من الشجر و مما يعرشون ثم كلى من كلّ الثمرات فاسلكى سبل ربك ذللًا يخرج من بطونها شراب مختلف الوانه فيه شفاء للناس ان فى ذلك لاية لقوم يتفكرون» پروردگار تو به زنبور الهام كرد كه در كوه‌ها و درختان و داربست‌هايى كه مردم مى‌سازند منزل برگزين، سپس از ميوه‌هاى شيرين تغذيه كن، و راه‌هايى كه پروردگارت براى تو تعيين كرده است بپيما. از درون دل اين زنبورها شربت گوارا و رنگارنگى بيرون مى‌آيد كه در آن براى مردمان شفاست، همانا در اين امر براى انسان‌هاى انديشمند نشانى از قدرت خداست.

[١] - عبس، ٢٤- ٣٢