عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٣٦ - نتيجه عمل با تكلف

[والمتكلف لا يستجلب فى عاقبة أمره الا الهوان وفى الوقت إلاالتعب والعناء والشقاء، والمتكلف ظاهره رياء وباطنه نفاق وهما جناحان يطير بهما المتكلف‌]

نتيجه عمل با تكلف‌

امام صادق ٧ در دنباله روايت باب تكلف مى‌فرمايد:

هر كس عملش از براى خدا نباشد، بلكه از روى بى‌ميلى و بى‌رغبتى و سستى و بى‌حوصلگى انجام گرفته باشد عاقبتى، جز خفت و خوارى ندارد؛ زيرا خداوند عمل آميخته به تكلف را نمى‌پسندد و صاحب عمل بعد از مردود شدن عمل دچار خفت و خوارى خواهد شد، متكلف در وقت عمل هم حاصلى، جز زحمت و تعب و سختى و مشقت ندارد و در حقيقت متكلف زيانكار دنيا و آخرت است.

ظاهر عمل متكلف ريا است، چون متكلف به دور از چشم مردم خود را به زحمت عمل نمى‌اندازد و باطن عملش نفاق است؛ زيرا در وقت انجام عمل بى‌ميل و بى‌علاقه به عمل است پس دلش با ظاهر يكى نيست و اين عين نفاق است، ريا و نفاق دو بال پرى است كه متكلف به وسيله آن دو پر به سوى غضب حق و نفرت ملائكه و افتضاح و رسوايى و در پايان كار به زندان جهنم پر مى‌كشد!!