عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٦ - ٩ - عرضى

عزيزانى كه در جستجوى حق و حقيقت هستيد و مى‌خواهيد به خير دنيا و آخرت برسيد و هماى سعادت و خوشبختى را براى ابد در آغوش جان بگيريد، در صفحات گذشته، عظمت خلقت زبان را يافتيد و دانستيد كه خداى عزوجل چه قدرتى در آفرينش زبان تجلى داده، بجاست كه از اين نعمت بسيار مهم الهى به طور صحيح استفاده شود و از خرج كردن آن در مواضعى كه حضرت او نمى‌پسندد جدا خوددارى كرد.

بنده، اگر بخواهد شكر اين نعمت بى‌نظير را به پيشگاه حضرت حق ادا كند، در درجه اول بايد از گناهان مربوط به اين عضو و حتى از سخنان بى‌فايده و بيهوده سكوت كند و در درجه بعد به بيان حق در تمام زمينه‌هاى لازم اقدام نمايد، چنانچه حضرت صادق ٧ در ابتداى روايت مى‌فرمايند:

سكوت و حرف نزدن، شعار زندگى آن كسانى است كه در حقايق ثابت و محقق، بررسى و رسيدگى كامل كرده‌اند.

آرى، صمت و خاموشى طريقه اهل تحقيق است و شعار كسانى است كه به چشم بصيرت در احوال گذشته‌ها نظر كنند و تغييرات و تبديلات كه بر انبيا و ملوك و اشقيا و سعدا واقع شده تفكر نمايند، چه معلوم است كه اين چنين نظر، موجب حيرت است و حيرت و تعجب موجب صمت و سكوت، سكوت از شكوه، سكوت از ياوه‌گويى، سكوت از هر نوع دروغ و غيبت و تهمت و باطل‌گويى و از همه مهم‌تر سكوت در برابر قضا و قدر الهى.

البته، سكوت و صمت زائد بر اين از طاقت عموم بيرون است، به همين خاطر فرمود: وجف القلم به.