عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٢١ - فراموشى آخرت در دنيا
يكى: پاكى و صفاى جوهر دل كه از ترك معاصى حاصل شود و يكى: انس به ذكر خداى عزوجل كه از مواظبت بر عبادت حاصل شود، پس اين جمله باقيات صالحات است كه حق عزوجل گفت:
[و الباقيات الصالحات خير عند ربك][١].
ولى اعمال شايسته پايدار نزد پروردگارت از جهت پاداش بهتر و از لحاظ اميد داشتن به آنها نيكوتر است.
و لذت علم و لذت مناجات و لذت انس به ذكر خداى تعالى بيشترست و آن از دنياست و نه از دنياست، پس همه لذتها مذموم نيست، بلكه لذتى كه بگذرد و به نماند و آن نيز جمله مذموم نيست كه اين دو قسم است:
يكى آن است كه اگر چه وى از دنياست و پس از مرگ به نماند، ولكن معين است بر كار آخرت و بر علم و عمل و بر بسيار گشتن مؤمنان چون: قوت و نكاح و لباس و مسكن كه به قدر حاجت بود كه اين شرط راه آخرت است، هر كس از دنيا بر اين قدر قناعت كند و قصد وى از اين فراغت بود بر كار دين، وى از اهل دنيا نباشد.
پس مذموم از دنيا آن باشد كه مقصود از وى نه كار دين باشد، بلكه وى سبب غفلت و بطر و قرار گرفتن دل در اين عالم و نفرت گرفتن وى از آن عالم بود و براى اين بود كه رسول ٧ گفت:
الدنيا ملعونة وملعون ما فيها إلاذكر الله وما والاه[٢].
دنيا و هر چه در آن است ملعون است الا ذكر خداى تعالى و آنچه بر آن معاونت كند.
[١] -كهف( ١٨): ٤٦.
[٢] -كيمياى سعادت: ٦٥.