سير الملوك (سياست نامه) - خواجه نظام الملک توسي - الصفحة ٥٦
فصل ششم اندر باب قاضيان و خطيبان و محتسب و رونق كار ايشان[١]
١- بايد كه احوال قاضيان مملكت يگان يگان بدانند و هركه از ايشان عالم و زاهد و كوتاهدست باشد او را بر آن كار نگاه دارند و هركه نه چنين بود او را معزول كنند و بديگرى كه شايسته باشد بسپارند و هر يكى را از ايشان بر اندازه كفاف او مشاهرهاى اطلاق كنند تا او را بخيانتى حاجت نيفتد، كه اين كارى مهمّ و نازك است از بهر آنكه ايشان بر خونها و مالهاى مسلمانان مسلّطاند. چون بجهل و طمع و قصد حكمى كنند بر حاكمان ديگر لازم شود آن حكم را امضا كردن و معلوم پادشاه گردانيدن و آن كس را معزول كردن و مالش دادن. و گماشتگان بايد كه دست قاضى قوى دارند و رونق در سراى او نگاه دارند و اگر تعذرى كنند و بحكم حاضر نشوند و[٢] اگر محتشم بود او را بعنف و كره حاضر كنند كه قضا بروزگار ياران پيغامبر صلوات اللّه عليه بتن خويش كردهاند و هيچ كس را نفرمودهاند از بهر آنكه تا جز راستى نرود و هيچ كس پاى از حكم بازنتواند كشيد و بهمه روزگار از گاه آدم
[١] - كار ايشانP : روزكار ايشان راN : كارهاء هريك از ايشانC
[٢] - وN -:P